Subtitles downloaded from Podnapisi.NET
"ΙΟΥΛΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡ"
"ΟΤΑΝ Ο ΙΟΥΛΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡ, ΓΥΡΙΣΕ ΝΙΚΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΜΠΗΙΟ...
...ΤΟΝ ΕΞΕΛΕΞΑΝ ΥΠΑΤΟ ΓΙΑ ΤΕΤΑΡΤΗ ΦΟΡΑ...
...ΚΙ ΕΠΕΙΤΑ, ΙΣΟΒΙΟ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ.
ΚΙ ΕΤΣΙ, ΕΓΙΝΕ ΜΙΣΗΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΡΗΜΕΝΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ...
...ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΤΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ."
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ ΒΙΟΙ
ΡΩΜΗ, 44 Π.Χ.
Πηγαίνετε στα σπίτια σας, ακαμάτηδες!
Γιορτή είναι σήμερα; Εσύ τι δουλειά κάνεις;
Είμαι ξυλουργός, κύριε.
Πού είναι η δερμάτινη ποδιά κι ο κανόνας σου; Γιατί καλοντύθηκες;
Εσύ, τι δουλειά κάνεις;
Εγώ, κύριε, είμαι προκομμένος. Εγώ κάνω, σαν να λέμε, μπαλώματα.
Τι δουλειά όμως, κάνεις; Μίλα καθαρά!
Μια δουλειά, που ελπίζω κύριε, ότι κάνω με καθαρή συνείδηση...
Μπαλώνω τις τρύπιες σόλες.
Και γιατί δε βρίσκεσαι στο μαγαζί σου σήμερα;
Γιατί σέρνεις όλους αυτούς στους δρόμους;
Για να λιώσουν τα σανδάλια τους και να 'χω πιο πολλή δουλειά.
Ήρθαμε να δούμε τον Καίσαρα.
- Για να γιορτάσουμε το θρίαμβό του. - Τι να γιορτάσετε;
Με ποιες κατακτήσεις επιστρέφει στην πόλη του;
Ποιοι τον ακολουθούν στη Ρώμη ως υποτελείς...
και αιχμάλωτοι δεμένοι στ' άρματά του;
Είστε κούτσουρα!
Είστε χειρότεροι απ' τ' άψυχα!
Σκληρές καρδιές! Αναίσθητοι άντρες της Ρώμης!
Δεν γνωρίζετε τον Πομπήιο;
Πόσες φορές δε σκαρφαλώνατε στα τείχη, στις επάλξεις...
στους πύργους, στα παράθυρα, ακόμα και στις καμινάδες...
...με τα μικρά σας στην αγκαλιά,
...όπου, υπομονετικά αναμένατε την δοξασμένη ώρα...
...να δείτε τον Πομπήιο να μπαίνει στη Ρώμη;
Κι όταν βλέπατε το άρμα του να πλησιάζει...
βγάζατε αλαλαγμό,
που έκανε τον Τίβερη να τρέμει ως τον πυθμένα...
και να ακούγεται ο αντίλαλος και στις δυο του όχθες.
Και τώρα βάζετε τα καλύτερά σας ρούχα;
Και τώρα, φωνάζετε πως είναι γιορτή;
Και τώρα ρίχνετε λουλούδια στο διάβα εκείνου...
που θριαμβεύει με του Πομπηίου το αίμα;
Φύγετε! Τρέξτε στα σπίτια σας!
Πέστε στα γόνατά σας!
Προσευχηθείτε στους θεούς, να αποτρέψουν την τιμωρία...
...που αρμόζει στην αγνωμοσύνη σας.
Κοίτα πως νικήθηκε από το συναίσθημα η αγενής τους φύση.
Κοίτα πως χάθηκαν, μουγκοί, βουτηγμένοι στις ενοχές τους!
Πήγαινε στο Καπιτώλιο από αυτό το δρόμο κι εγώ θα ακολουθήσω αυτόν.
Όπου βρεις αγάλματα στολισμένα για τις γιορτές, ξεγύμνωσέ τα.
Μπορούμε να το κάνουμε; Σήμερα γιορτάζουμε τα Λουπερκάλια.
Δεν πειράζει. Ας μην υπάρχει άγαλμα του Καίσαρα στολισμένο με τρόπαια.
Αν του βάλουμε τα νέα του φτερά,
τότε θα πετάει σε κανονικό ύψος.
Αλλιώς θα πάει εκεί που δε φτάνει το βλέμμα...
και θα μας τρομοκρατεί.
- Καλπούρνια. - Ησυχία! Μιλάει ο Καίσαρας.
Καλπούρνια!
Σ' ακούω, κύριέ μου.
Όταν τρέξει ο Αντώνιος, στάσου στο πέρασμά του.
- Αντώνιε. - Καίσαρα, κύριέ μου!
Μην ξεχάσεις ν' αγγίξεις την Καλπούρνια στο πέρασμά σου.
Γιατί οι σοφοί λένε ότι όταν κανείς αγγίξει στείρα γυναίκα...
στον ιερό τούτο δρόμο...
εκείνη χάνει την κατάρα της στειρότητας.
Όταν ο Καίσαρας λέει να γίνει κάτι, είναι τετελεσμένο.
Ας ξεκινήσουμε την τελετή!
Καίσαρ!
- Ποιος με φωνάζει; - Να μη μιλήσει κανείς!
- Ηρεμία ξανά! - Ποιος ανάμεσα στο πλήθος με φωνάζει;
Άκουσα μια φωνή πιο δυνατή από μουσική, να κράζει τον "Καίσαρ".
Μίλησε, ο Καίσαρας σε ακούει.
Φυλάξου απ'τους Ειδούς του Μάρτη!
Ποιος είναι αυτός;
Ένας μάντης λέει να φυλαχτείς απ' τους Ειδούς του Μάρτη.
Φέρτε τον ενώπιόν μου. Αφήστε με να τον δω.
Βγες από το πλήθος.
Κοίτα τον Καίσαρα.
Τι είπες πριν λίγο; Μίλα ξανά.
Φυλάξου απ' τους Ειδούς του Μάρτη.
Βλέπει οράματα... Αφήστε τον να φύγει.
Εμπρός, εμπρός!
Δε θα πας να δεις τη σταδιοδρομία;
- Όχι. - Θα ήθελα να έρθεις.
Δεν αγαπώ τους αγώνες. Μου λείπει η ζωηράδα που έχει ο Αντώνιος.
Δε θέλω, Κάσσιε, να σου γίνω εμπόδιο.
Βρούτε, έχω προσέξει τον τελευταίο καιρό...
...πως λείπει απ' τα μάτια σου η αγάπη που μου έδειχνες.
Είσαι πολύ απότομος, πολύ ψυχρός για τον φίλο που σ' αγαπάει.
Μην γελιέσαι, Κάσσιε. Αν κρύβω το βλέμμα μου,
είναι για να κρύψω όλα όσα με βασανίζουν.
Τελευταία βασανίζομαι από διαφορετικά πάθη.
Σκέψεις μόνο δικές μου,
που επηρεάζουν ίσως, τους τρόπους μου.
Ας μην θλίβονται, λοιπόν, οι φίλοι μου,
ένας εκ των οποίων είσαι κι εσύ Κάσσιε.
Παρά να ξέρουν ότι ο καημένος ο Βρούτος πολεμάει τον εαυτό του...
...και ξεχνάει να δείξει αγάπη στους άλλους.
Πες μου, καλέ μου Βρούτε, μπορείς να δεις το πρόσωπό σου;
Όχι, Κάσσιε, διότι το μάτι μου βλέπει μόνο την αντανάκλασή του...
...σε άλλα πράγματα.
Σωστά. Και είναι μεγάλο κρίμα που δεν έχεις τέτοιους καθρέφτες...
που να αντανακλούν στα μάτια σου την κρυφή σου αξία,
έτσι ώστε να μπορέσεις να δεις τη σκιά σου.
Μιλούν για σένα, οι πρώτοι μεσ'τη Ρώμη...
...εκτός απ' τον αθάνατό μας Καίσαρα.
Μιλάνε για τον Βρούτο, ενώ υποφέρουν κάτω απ' τον ζυγό της περιόδου...
...και εύχονται να' χεις την όρασή του.
Σε ποιους κινδύνους θέλεις να με παρασύρεις,
προσπαθώντας να με κάνεις να ψάξω για κάτι που δεν υπάρχει στον εαυτό μου;
Καλέ μου Βρούτε, ετοιμάσου να με ακούσεις.
Εφόσον δε μπορείς να δεις τον εαυτό σου, παρά μόνο σε καθρέφτη...
...εγώ θα γίνω ο καθρέφτης και θα σου δείξω κάτι για τον εαυτό σου...
...που εσύ ο ίδιος δε γνωρίζεις ακόμα.
Και να μην είσαι καχύποπτος μαζί μου, καλέ μου Βρούτε.
Αν ήμουν κανένας απατεώνας ή κάποιος...
που πρόχειρα πέταγε όρκους αγάπης,
ή αν ήξερες ότι συνηθίζω να εκδηλώνομαι σε όλους τους θαμώνες των συμποσίων,
...τότε θα μπορούσες να με θεωρείς επικίνδυνο.
Τι φωνές είν'αυτές;
Φοβάμαι μην κηρύξει βασιλιά τον Καίσαρα ο λαός.
Ώστε φοβάσαι;
Τότε να συμπεράνω ότι δεν το θέλεις.
Δεν το θέλω, Κάσσιε! Κι όμως, τον αγαπώ πολύ.
Όμως τι είναι αυτό που θέλεις να μου πεις;
Αν αφορά το κοινό καλό,
βάλε μου την τιμή στο ένα μάτι, το θάνατο στο άλλο...
...και θα τα κοιτάξω και τα δυο με αδιαφορία.
Αγαπώ όμως την τιμή...
περισσότερο από όσο φοβάμαι το θάνατο.
Την ξέρω καλά αυτή την αρετή σου, Βρούτε, όσο ξέρω και τη μορφή σου.
Μάθε λοιπόν ότι πρόκειται να σου μιλήσω περί τιμής.
Δεν ξέρω τι στέφεσαι για τη ζωή, εσύ και οι άλλοι.
Εγώ θα προτιμούσα να μη ζω...
...παρά να τρέμω έναν συνάνθρωπο μου.
Γεννήθηκα λεύτερος, καθώς κι ο Καίσαρας. Το ίδιο κι εσύ.
Το ίδιο ανατραφήκαμε όπως αυτός.
Αντέχουμε το κρύο, όπως αυτός.
Κάποτε, μια θυελλώδη μέρα...
που ο Τίβερης έριχνε μανιασμένα κύματα στις όχθες...
...μου είπε ο Καίσαρας. "Τολμάς, Κάσιε να πέσεις...
''μες το ορμητικό τούτο ρεύμα και να κολυμπήσεις μέχρι εκείνο το σημείο;''
Έπεσα αμέσως στα νερά ντυμένος και του έγνεψα ν' ακολουθήσει.
Κι έτσι έκανε.
Το ποτάμι μούγκριζε, αλλά εμείς με τη δύναμη μας το χωρίζαμε...
και θαρραλέα το ανταγωνιζόμασταν.
Μα πριν φτάσουμε στο καθορισμένο σημείο,
...ο Καίσαρας φώναξε, ''Βοήθησέ με, Κάσσιε, πνίγομαι! ''
Και τώρα, αυτός ο άνθρωπος έγινε θεός,
...ενώ ο Κάσσιος είναι ένα ταπεινό πλάσμα....
που οφείλει να τον προσκυνάει!
Καίσαρ! Καίσαρ!
Τον έψηνε ο πυρετός στην Ισπανία.
Όταν τον έπιανε παροξυσμός, τον έβλεπα να τρέμει.
Είναι αλήθεια, αυτός ο Θεός έτρεμε.
Τα φοβισμένα χείλια του, έχαναν το χρώμα τους...
και τα μάτια του, που μ' ένα τους βλέμμα τρέμει ο κόσμος, έχαναν τη λάμψη τους.
Τον άκουγα να βογγάει.
Και το στόμα του, που αναγκάζει τους Ρωμαίους να τον ακούνε...
και να γράφουν τα λόγια του στα βιβλία τους,
...έκραζε "Δώσ'μου να πιω, Τιτίνιε", σαν να ήταν κανένα άρρωστο κορίτσι!
Ω, θεοί! Πώς με ξαφνιάζει που αυτός ο αδύναμος άνθρωπος...
...πρωτεύει στο μεγαλόπρεπο τούτο κόσμο...
και φέρει μόνος του το στεφάνι.
Καίσαρ! Καίσαρ!
Κι άλλες φωνές!
Αυτός δρασκελίζει τον μικρό μας κόσμο σαν κολοσσός...
...κι εμείς τα ανθρωπάκια, περπατάμε κάτω από τα τεράστια πόδια του...
ψάχνοντας να βρούμε τον ντροπιασμένο τάφο μας.
Οι άνθρωποι γίνονται κάποτε κύριοι της τύχης τους.
Αγαπητέ Βρούτε, δε φταίει το άστρο μας,
που είμαστε δούλοι. Είναι δικό μας λάθος.
Βρούτος και Καίσαρας.
Γιατί ν' αντηχεί μόνο το όνομα του Καίσαρα;
Μήπως το όνομά του είναι πιο εύηχο από το δικό σου;
Αν τα γράψεις μαζί θα δεις ότι το δικό σου είναι επίσης ωραίο.
Αν τα προφέρεις είναι το ίδιο εύηχο.
Και άμα τα ζυγίσεις έχουν το ίδιο βάρος. Εκμεταλλεύσου το...
...και θα δεις ότι μπορείς να εξεγείρεις τα πνεύματα όπως ο Καίσαρ.
Μα τους θεούς μας όλους...
...με τι τρέφεται ο Καίσαρας...
κι έγινε τόσο μεγάλος;
Ω, τι ντροπή!
Ρώμη, έχασες τις γενιές με αίμα ευγενικό.
Σε ποιον αιώνα, από το μεγάλο κατακλυσμό...
...δε δοξάστηκε παραπάνω από ένας άνδρας;
Όλοι όσοι μιλούσαν για τη Ρώμη, μέχρι σήμερα,
...τόλμησαν ποτέ να πουν ότι τα τείχη της περικλείουν μονάχα έναν άνδρα;
Έχουμε ακούσει όμως τους πατεράδες μας να λένε για έναν Βρούτο...
...ότι πιο εύκολα θα 'βαζε το διάολο να κυβερνάει,
...παρά έναν βασιλιά.
Πως μ' αγαπάς δεν έχω αμφιβολία.
Κι εκεί που θέλεις να με πας, έχω κάποια ιδέα.
Τώρα τι σκέφτομαι για την εποχή μας,
θα σου πω άλλη φορά.
Αλλά προς το παρόν...
σε παρακαλώ στη φιλιά μας, να μην με ταράξεις άλλο τώρα.
Αυτά που είπες θα τα σκεφτώ.
Όσα μου πεις, υπομονετικά θ' ακούσω και θα βρω την κατάλληλη στιγμή να ιδωθούμε...
...για να μιλήσουμε γι' αυτά τα σπουδαία πράγματα.
Ως τότε, φίλε μου, να σκέφτεσαι αυτό...
Ο Βρούτος προτιμάει να είναι χωριάτης...
...παρά να θεωρεί τον εαυτό του γιο της Ρώμης υπό τις σκληρές συνθήκες...
που φαίνεται ότι μας μέλλονται.
Χαίρομαι που τα φτωχά μου λόγια...
...άναψαν τέτοια φλόγα στον Βρούτο.
Οι αγώνες τελείωσαν και ο Καίσαρας επιστρέφει.
Κοίτα, Κάσσιε, πόσο οργισμένος φαίνεται ο Καίσαρας.
Και οι άλλοι δείχνουν σαν να τους έχει μαλώσει.
Ο Κάσκας θα μας πει, με το ξινό του τρόπο.
Της Καλπούρνιας τα μάγουλα είναι χλωμά.
Κι ο Κικέρωνας έχει τα μάτια του άγρια κι αναμμένα...
...όπως όταν κάποιος διαφωνεί μαζί του κάποιος συγκλητικός.
Ο Κάσκας θα μας πει τι έχει γίνει.
Αντώνιε, θέλω κοντά μου ανθρώπους παχιούς,
που να κοιμούνται τις νύχτες.
Ο Κάσσιος έχει όψη πεινασμένη. Σκέφτεται πολύ.
Τέτοιοι άντρες είναι επικίνδυνοι.
Μην τον φοβάσαι, Καίσαρα. Δεν είναι επικίνδυνος.
Αν ήταν πιο παχύς.
Δεν τον φοβάμαι, όμως,
αν το όνομά μου δεν ήταν άτρωτο απ' το φόβο,
θα απέφευγα τον Κάσσιο.
Διαβάζει πολύ.
Όλα τα προσέχει και βλέπει καθαρά τις πράξεις άλλων.
Τα θεάματα δεν αγαπά, όπως εσύ, Αντώνιε.
Δεν ακούει μουσική.
Σπάνια χαμογελάει...
...και είναι σαν να κοροϊδεύει τον εαυτό και το πνεύμα του...
που παρεσύρθη από τέτοια αδυναμία.
Τέτοιοι άνθρωποι δεν ησυχάζουν,
όταν βλέπουν τους πιο μεγάλους απ' αυτούς.
Γι' αυτό είναι πολύ επικίνδυνοι.
Σου λέω τι πρέπει να φοβάται κανείς κι όχι ότι φοβούμαι εγώ...
εφόσον εγώ είμαι ο Καίσαρ.
Έλα δεξιά. Δεν ακούω από τούτο το αυτί. Πες μου ειλικρινά...
την άποψή σου γι' αυτόν.
- Τι με θέλεις; - Κάσκα.
Πες μας. Τι ήταν αυτό που δυσαρέστησε τον Καίσαρα;
Μα ήσουνα κοντά του, έτσι δεν είναι;
Τότε δεν θα ρωτούσα τι συνέβη.
Του πρόσφεραν ένα στέμμα...
...κι εκείνος το έσπρωξε μακριά του με το πίσω μέρος του χεριού του...
...και τότε ο κόσμος ξέσπασε σε ζητωκραυγές.
Τη δεύτερη φορά γιατί φώναζαν;
- Μα για το ίδιο πράγμα. - Ακούστηκαν τρεις ζητωκραυγές.
- Και ποιος ο λόγος της τελευταίας; - Ο ίδιος με τους άλλους.
- Τρεις φορές του πρόσφεραν το στέμμα; - Ναι, έτσι έγινε...
και πάλι εκείνος το απαρνήθηκε. Κάθε φορά πιο ήρεμα.
Και κάθε φορά, οι τίμιοι γείτονές μας ζητωκραύγαζαν.
- Ποιος του το πρόσφερε; - Ο Αντώνιος.
Πες μας πως έγινε αυτό, ευγενικέ Κάσκα;
Δυσκολεύομαι να το περιγράψω.
Ήταν μια γελοιότητα και τίποτ'άλλο.
Είδα το Μάρκο Αντώνιο να του προσφέρει το στέμμα.
Δεν ήταν ακριβώς στέμμα, ήταν απλά μια μικρή κορώνα.
Κι όπως σας είπα εκείνος το έσπρωχνε μακριά, αλλά θαρρώ,
...πως ήθελε πολύ να το κρατήσει.
Του το πρόσφερε ξανά, κι εκείνος το αποδίωξε ξανά,
αλλά έχω την εντύπωση ότι τράβηξε το χέρι του απ' αυτό με λύπη.
Μετά το πρόσφερε τρίτη φορά κι εκείνος πάλι το αποδίωξε.
Όσο αρνιόταν, τόσο ο όχλος ούρλιαζε, χειροκροτούσε...
...πετούσαν τα γεμάτα ιδρώτα σκουφιά τους...
και από το στόμα τους αναδυόταν βρωμερή ανάσα...
...που παραλίγο να πνίξει τον Καίσαρ,
...ο οποίος λιποθύμησε και σωριάστηκε στο έδαφος.
Εγώ δε μπορούσα να γελάσω, από φόβο ότι αν άνοιγα τα χείλη μου...
...θα εισέπνεα το βρωμερό αέρα.
Τι; Λιποθύμησε ο Καίσαρας;
Έπεσε κι έβγαζε αφρούς από το στόμα.
Έχει σεληνιασμό και πέφτει εύκολα.
Δεν πέφτει ο Καίσαρας.
Αλλά εσύ κι εγώ και ο τίμιος Κάσκας πέφτουμε εύκολα.
Δεν κατάλαβα τι θες να πεις, πάντως ο Καίσαρας έπεσε χάμω.
Τι είπε όταν συνήλθε;
Όταν συνήλθε...
είπε ότι αν έκανε ή είπε τίποτα παράτυπο...
...παρακαλούσε την ευγένειά τους να δεχτούν ότι φταίει η αρρώστια.
Κάτι θηλυκά που βρίσκονταν κοντά μου φώναζαν. "Αχ, τον καλό άνθρωπο"...
και τον συγχωρούσαν με την καρδιά τους.
Δε χρειάζεται να τους δώσουμε σημασία.
Θα τον συγχωρούσαν ακόμη κι αν είχε σκοτώσει τις μανάδες τους.
Γι' αυτό είχε τόσο κακή διάθεση;
Ναι.
Είπε τίποτα ο Κικέρωνας;
- Μίλησε Ελληνικά. - Τι είπε;
Δε θα σας ξανακοιτάξω στα μάτια, αν μπορέσω να σας το πω.
Όσοι τον κατάλαβαν χαμογέλασαν και κουνούσαν το κεφάλι.
Όσο για μένα, δεν κατάλαβα λέξη.
Έχω όμως κι άλλα νέα...
Του Μάρυλλου και του Φλάβιου...
...που ξεγύμνωσαν τ' αγάλματα τους απαγόρεψαν να μιλάνε.
Χαίρετε.
Έγιναν κι άλλα κωμικά, αλλά δεν τα θυμάμαι.
Θα φας μαζί μου απόψε, Κάσκα;
Όχι, έχω δώσει λόγο αλλού.
Τότε αύριο το μεσημέρι;
Ναι, αν είμαι ακόμα ζωντανός κι αν τα φαγητά σου είναι καλά.
Θα σε περιμένω.
Ωραία. Αντίο και στους δυο.
Πόσο ωμός έγινε.
Ήταν πανέξυπνος όταν πηγαίναμε στο σχολείο.
Όπως είναι ακόμα, για πράξεις γενναίες, ή ευγενικές.
Αυτή η ωμότητα είναι η σάλτσα για την εξυπνάδα του,
...που κάνει τα στομάχια να χωνεύουν τα λόγια του.
Ας είναι.
Τώρα θα σε αφήσω.
Αν θέλεις να μιλήσουμε αύριο, θα έρθω στο σπίτι σου...
...ή αν θέλεις, έλα στο δικό μου. Θα σε περιμένω.
Ωραία. Ως τότε, σκέψου τον Κόσμο.
Είσαι ευγενής, Βρούτε,
...αλλά η στόφα σου η ευγενική μπορεί και να φθαρεί.
Γι' αυτόν τα πνεύματα τα ευγενικά, με όμοια πρέπει να συνταιριάζουν.
Γιατί ποιος είναι τόσο ακλόνητος, ώστε να μην παρασυρθεί;
Ο Καίσαρας δε με αντέχει, αλλά αγαπάει τον Βρούτο.
Αν ήμουν Βρούτος κι αυτός ο Κάσσιος, δεν θα υποχωρούσα αμέσως.
Σήμερα το βράδυ, θα ρίξω στα παράθυρά του...
...γράμματα μ' αλλιώτικες γραφές σαν να τα έγραψαν πολίτες.
Θα λένε σε τι υπόληψη έχει η Ρώμη τ' όνομά του...
...αλλά θα υπαινίσσονται όμως και τη φιλοδοξία του Καίσαρα.
Μετά από αυτό, ας φροντίσει να εδραιωθεί ο Καίσαρας,
διότι ή θα τον κλονίσουμε,
ή θα έρθουν χειρότερες μέρες.
Καλησπέρα, Κάσκα.
Γιατί είσαι με κομμένη την ανάσα κι έχεις τέτοιο ύφος;
Εσύ δεν τρομάζεις όταν ολόκληρη η γη τρέμει σαν να μην έχει πάτημα;
Ω, Κικέρωνα, έχω δει καταιγίδες...
με μαινόμενους ανέμους, που χωρίζουν στα δυο τις βελανιδιές.
Κι έχω δει τον φιλόδοξο ωκεανό,
να θέλει να φτάσει τα σύννεφα.
Όμως ποτέ ως τώρα δεν έπεσα σε θύελλα που βρέχει φωτιές.
Είτε έχει ξεσπάσει εμφύλιος στον ουρανό,
...είτε οι θεοί οργίστηκαν με την ασέβειά μας, και θα μας καταστρέψουν.
Είδες τίποτα πιο θαυμαστό;
Έναν δούλο, θα τον γνωρίσεις αν τον δεις,
...να' χει ψηλά τ' αριστερό χέρι...
...κι αυτό άναψε και κάηκε σαν είκοσι δαυλοί αναμμένοι!
Έπειτα ήταν συναρθροισμένες...
...καμιά εκατοστή γυναίκες, ωχρές σαν πεθαμένες...
...που ορκίζονταν πως είδαν άντρες να περπατούν ζωσμένους σε φωτιές!
Χτες μέρα μεσημέρι, έσκουζε το νυχτοπούλι, μες την αγορά.
Όταν κανείς συναντά αυτά τα τέρατα ή αυτές τις συμπτώσεις,
...ας μη λέει ο κόσμος ότι πρόκειται για φυσικά φαινόμενα.
Εφόσον εγώ πιστεύω πως είναι απαίσια σημάδια, όπου κι αν συμβαίνουν.
Θα έρθει αύριο στο Καπιτώλιο ο Καίσαρας;
Θα έρθει, διότι διέταξε τον Αντώνιο να σε ειδοποιήσει ότι θα 'ναι εκεί.
Καλή σου νύχτα, Κάσκα.
Δεν είναι σωστό να περιφερόμαστε έξω, με τόσο ταραγμένο ουρανό.
Αντίο, Κικέρωνα.
- Ποιος είναι; - Ρωμαίος.
Σε αναγνώρισα από τη φωνή, Κάσκα.
- Τι νύχτα είναι ετούτη, Κάσσιε; - Όμορφη για τους τίμιους.
Ο ουρανός είναι γεμάτος απειλές.
Όπως η γη, γεμάτη κρίματα.
Είσαι αργός, Κάσκα.
Η ζωντάνια που αρμόζει σε κάθε Ρωμαίο...
...είτε σου λείπει, ή σου είναι άχρηστη.
Είσαι χλωμός, με μάτια γουρλωμένα από τρόμο και στόμα ορθάνοιχτο,
...και μέσα κάθεσαι να δεις την αλλόκοτη βιασύνη των ουρανών.
Όμως, Κάσκα, είναι κάποιος που μοιάζει με τούτη την απαίσια νύχτα.
Κάποιος που αστράφτει και βροντάει που ανοίγει τάφους και βρυχάται.
Ένας άνδρας που δεν είναι ισχυρότερος από εμένα ή εσένα στη σωματική ρώμη.
Για τον Καίσαρα λες, Κάσσιε;
Αδιάφορο το ποιος είναι.
Λένε πως η Σύγκλητος, αύριο θα τον κηρύξει βασιλιά.
Θα φέρει το στέμμα παντού σε ξηρά και θάλασσα,
εκτός της Ιταλίας.
Τώρα ξέρω που θα βρει τη θέση του τούτο το μαχαίρι.
Ο Κάσσιος, θα λυτρώσει απ' τη σκλαβιά τον Κάσσιο.
Όση σκλαβιά πέφτει σ' εμένα, μπορώ να τη ρίξω από πάνω μου.
Κι εγώ! Και κάθε σκλάβος...
έχει τη δύναμη αν το θελήσει, να λευτερωθεί.
Τότε γιατί είναι τύρρανος ο Καίσαρας;
Ο κακόμοιρος, δε θα 'ταν όμως λύκος...
...αν δεν ήξερε πως οι Ρωμαίοι είναι πρόβατα.
Δεν θα 'τανε λιοντάρι, αν οι Ρωμαίοι δεν ήταν ελαφάκια.
Αυτοί, βιαστικά, θέλουν μεγάλη φωτιά, αρχίζουν με άχυρα μικρά.
Ένα σκουπίδι είναι η Ρώμη. Είναι το καύσιμο...
που χρειάζεται ως βάση για να φωτιστεί...
ένας ελεεινός σαν τον Καίσαρα.
Που με οδήγησε η θλίψη;
Μιλάω γι' αυτά ενώπιον ενός πρόθυμου δούλου!
Μιλάς στον Κάσκα, που ποτέ δεν έγινε προδότης.
Κράτα το χέρι μου.
Αυτό το πόδι θα πάει πιο μπροστά απ' ό,τι ο πρώτος!
Είμαστε σύμφωνοι.
Περίμενε λίγο
Είναι ο Κίννας. Είναι φίλος.
- Κίννα, γιατί τόση βιασύνη; - Εσένα ψάχνω να βρω.
Ποιος είναι αυτός; Ο Μέτελλος Κίμβρος;
Όχι, είναι ο Κάσκας και είναι κι αυτός μαζί μας.
- Δε με περίμενες, Κίννα; - Ναι.
Κάσσιε, αν μπορούσες να φέρεις το Βρούτο στο σκοπό μας...
Μείνε ήσυχος. Καλέ Κίννα, πάρε τώρα αυτό το χαρτί,
...και άφησέ το στην έδρα του Πραίτορα, ώστε να το βρει ο Βρούτος.
Αυτό να το πετάξεις μέσα από το παράθυρο...
...και αυτό κόλλησέ το με κερί στο άγαλμα του Βρούτου.
Μετά, έλα στη στοά του Πομπηίου
Εκεί είναι ο Δέκιμος Βρούτος κι ο Τρεβώνιος;
Όλοι, εκτός απ' τον Μέτελλο Κίμβρο που πήγε να σε γυρέψει σπίτι σου.
Εμείς, Κάσκα, θα πάμε στο σπίτι του Βρούτου.
Είναι δικός μας κατά τρία τέταρτα.
Μετά την πρώτη επίθεση, θα μας ανήκει ολάκερος.
Δεν μπορώ να μαντέψω απ' τ' άστρα, πόσο κοντά είναι η μέρα.
Λεύκιε.
Ξύπνα, Λεύκιε.
Μακάρι να 'χα το ελάττωμά του να κοιμάται τόσο βαθιά.
Με κάλεσες, κύριε;
Βάλε ένα κερί στο γραφείο μου κι έλα να μου το πεις.
Αμέσως, κύριε.
Αυτό θα γίνει μόνο αν φονευθεί.
Ο λόγος της οργής μου έχει να κάνει με το γενικό συμφέρον.
Επιθυμεί να στεφθεί,
...πράγμα που μεταβάλλει τη φύση του χαρακτήρα του.
Η θερμή ημέρα κάνει την έχιδνα να βγει από την κρύπτη της...
...κι αν κανείς περπατάει πρέπει να κάνει προσοχή.
Να του δώσουμε το στέμμα; Έστω!
Τότε ας του δώσουμε κι ένα κεντρί, να γίνεται επικίνδυνος όποτε θέλει.
Κάνεις κατάχρηση, όταν ξεχωρίζεις τις τύψεις απ' την εξουσία σου.
Είναι όμως αλήθεια για τον Καίσαρα,
...ότι δεν είδα τα πάθη να κυβερνούν τη λογική του.
Ωστόσο, η ταπεινοφροσύνη είναι η σκάλα της νεαρής φιλοδοξίας.
Και προς τα 'κει κοιτάζει όποιος την ανεβαίνει.
Σαν όμως φτάσει κανείς στην κορυφή, στρέφει την πλάτη του στη σκάλα,
...κοιτάζει προς τα σύννεφα...
...και περιφρονεί τα ταπεινά σκαλιά που τον ανύψωσαν.
Αυτό μπορεί να κάνει ο Καίσαρας...
...κι αυτό πρέπει να εμποδίσουμε.
Κι αφού η διαφθορά μας ενάντιά του δεν έχει βάση μπορούμε να τη στηρίξουμε...
...λέγοντας ότι θα φτάσει σε πολλές ακρότητες, αν η δύναμή του μεγαλώσει.
Κι ας το σκεφτούμε σαν το αβγό του φιδιού...
...που μόλις σκάσει, θα γίνει κακό, όπως είναι το είδος του.
Γι' αυτό, μέσα στο τσόφλι πρέπει να θανατωθεί.
Κύριε, το κερί καίει στο γραφείο σας.
Έψαχνα για πυρίτη λίθο στο παράθυρο και βρήκα αυτό το γράμμα.
Δεν ήταν εκεί όταν πήγα να πλαγιάσω.
Αύριο δεν είναι οι Ειδοί του Μάρτη;
Δεν ξέρω, κύριε.
Κοίτα στο ημερολόγιο και έλα να μου πεις.
Ναι, κύριε.
"Βρούτε, κοιμάσαι".
"Ξύπνα και δες ποιος είσαι".
"Πρέπει η Ρώμη"... κλπ.
"Μίλα, χτύπα, αποκατάστησε"...!
"Βρούτε, κοιμάσαι. ξύπνα!"
Τέτοιες προτροπές έχω βρει συχνά μπροστά μου.
"Πρέπει η Ρώμη"... κλπ.
Ας το συμπληρώσω.
"Πρέπει η Ρώμη να τρέμει μπροστά σ' έναν άνθρωπο;"
Ποια Ρώμη;
Οι πρόγονοί μου έδιωξαν τον Ταρκίνιο...
...μόλις ανακηρύχτηκε βασιλιάς.
"Μίλα, χτύπα, αποκατάστησε"...!
Μου ζητάνε να μιλήσω, να χτυπήσω, ν' αποκτήσω.
Ω, Ρώμη, στ' ορκίζομαι.
Τη σωτηρία σου θα λάβεις...
...απ' του Βρούτου τα χέρια!
Κύριε, πέρασε η δέκατη τέταρτη μέρα του Μαρτίου.
Καλά.
Πήγαινε ν' ανοίξεις. Κάποιος χτυπάει.
Αφότου ο Κάσσιος με κέντρισε κατά του Καίσαρα, δεν έχω κοιμηθεί.
Ανάμεσα στην εκτέλεση μιας πράξης φρικτής και στην αρχική πρόταση...
...οι ώρες είναι σαν φαντάσματα,
...ή όνειρα απαίσια.
Το πνεύμα και τα θνητά μας όργανα κάνουνε σύσκεψη,
...ενώ το εσωτερικό του ανθρώπινου νου,
...μοιάζει με μικρό βασίλειο που διατελεί επανάσταση.
Φοβάμαι πως σ' ενοχλήσαμε στον ύπνο σου.
Καλημέρα, Βρούτε. Μήπως σ' ανησυχούμε;
Δεν έκλεισα μάτι όλη νύχτα.
Τους γνωρίζω αυτούς που είναι μαζί σου;
Όλους. Κι όλοι τους σε τιμάνε και θα 'θελαν...
...να τιμούσες τον εαυτό σου,
...με τον ίδιο τρόπο που σε τιμά κάθε ευγενής Ρωμαίος.
Αυτός είναι ο Τρεβώνιος.
- Καλωσήρθε. - Ο Δέκιμος Βρούτος....
- Καλωσήρθε κι αυτός. - Ο Κάσκας, ο Κίννας...
- ...και ο Μέτελλος Κίμβρος. - Καλωσήρθαν όλοι τους.
Ποιες φροντίδες παρεμβάλλονται...
...μεταξύ των ματιών σας και της νύχτας;
Μπορώ να σου μιλήσω;
Εδώ είναι η ανατολή. Από 'δω δεν χαράζει η μέρα;
- Όχι. - Κι όμως, από'κει χαράζει.
Εκείνες οι αχνές γραμμές, είναι μαντατοφόροι της ημέρας.
Γελιέστε και οι δυο.
Εδώ που δείχνει το σπαθί μου ανατέλλει ο ήλιος.
- Δώστε μου όλοι τα χέρια σας ο ένας μετά τον άλλον. - Ας ορκιστούμε.
Όχι, όρκο!
Αν τα πρόσωπα των ανθρώπων και τα ψυχικά μαρτύρια...
...είναι κίνητρα αδύναμα, ας διαλυθούμε...
...κι ας επιστρέψει ο καθένας στο αναπαυτικό του κρεβάτι.
Τότε ας βαδίσει αγέρωχη η τυραννία...
...μέχρι να πέσουμε όλοι, ένας ένας.
Τι άλλο χρειαζόμαστε απ' τον σκοπό μας για ν' αποκαταστήσουμε αξίες;
Υπάρχει άλλη εγγύηση εκτός από το λόγο που έδωσαν μεταξύ τους Ρωμαίοι;
Μας δένει η τιμή. Ο σκοπός μας θα πετύχει,
ή θα πέσουμε γι' αυτόν.
Όρκους δίνουν οι ιερείς και οι δειλοί κι οι φαύλοι...
...και οι ψυχές οι βασανισμένες που καλωσορίζουνε την αδικία.
Ορκίζονται για σκοτεινούς σκοπούς, αυτοί που ο κόσμος δεν εμπιστεύεται.
Ας μη μολύνουμε την αρετή του έργου μας,
...ή το αδάμαστό μας πνεύμα...
...πιστεύοντας πως ο σκοπός τέτοιος έχει ανάγκη από όρκους!
Για τον Κικέρωνα τι λέτε; Να του μιλήσουμε;
Πιστεύω πως θα 'ναι παραπάνω από πρόθυμος.
Τ' ασημένια του μαλλιά εξαγοράζουν καλή γνώμη...
...κι εξαγοράζουν φωνές για να μας παινέψουν.
Ας μην τον αφήσουμε έξω.
Δεν πρέπει να το μάθει γιατί δεν ακολουθεί κάτι που άρχισαν οι άλλοι.
- Ας τον αφήσουμε τότε έξω. - Ναι, δεν μας κάνει.
Δεν θα πειράξουμε άλλον, παρά μόνο τον Καίσαρα;
Ορθή παρατήρηση, Δέκιμε.
Δε θα 'ταν φρόνιμο να ζήσει ο αγαπημένος φίλος του Μάρκος Αντώνιος.
Είναι πονηρός και ραδιούργος...
...κι αν αναπτύξει τη δύναμή του...
...μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο για εμάς.
Για να το αποφύγουμε, ο Αντώνιος θα πρέπει να πέσει με τον Καίσαρα.
Θα φανούμε πολύ αιμοβόροι, Γάιε Κάσσιε...
...αν αποκόψουμε την κεφαλή και κατακερματίσουμε τα μέλη του σώματος,
...όπως γίνεται με το άγριο μίσος και τη ζήλεια που παραμένουν μετά το φόνο.
Διότι ο Αντώνιος είναι μέλος του σώματος του Καίσαρα.
Ας τον φονεύσουμε με θάρρος, αλλά όχι με λύσσα.
Πολεμούμε το πνεύμα του Καίσαρα.
Το πνεύμα δεν έχει αίμα.
Μακάρι να κόβαμε το πνεύμα του, δίχως το κορμί του ν' αγγιχτεί.
Αλλά πρέπει του Καίσαρα το αίμα να χυθεί.
Ας τον σκοτώσουμε, λοιπόν, με θάρρος, δίχως μίσος και οργή.
Ας τον διαμελίσουμε ως έδεσμα για τους θεούς...
...ας μην τον πετσοκόψουμε σαν κουφάρι για σκυλιά.
Και να μη σκέφτεστε το Μάρκο Αντώνιο.
Ο Αντώνιος θα' ναι ανίσχυρος, όταν θα 'χει κοπεί το κεφάλι του Καίσαρα.
Εγώ τον φοβάμαι...
...λόγω της αγάπης που τρέφει για τον Καίσαρα.
Αχ, καημένε Κάσσιε, μην τον συλλογίζεσαι.
Αν τον αγαπάει τόσο,
...τότε ας πεθάνει απ' την πολλή του θλίψη.
Αλλά κι αυτό είναι πολύ για εκείνον, που είναι παραδομένος στις διασκεδάσεις,
...την ακολασία και τα συμπόσια.
Ας μην φοβόμαστε. Ας ζήσει...
...για να γελάει μ' αυτό, αργότερα.
Είναι ώρα να χωριστούμε.
Σε αφήνουμε, Βρούτε.
Μήπως δεν βγει σήμερα ο Καίσαρας;
Κατάντησε προληπτικός.
Μετά την αποψινή τρομάρα από της φύσης τη μανία...
...και τις συμβουλές των οιωνοσκόπων ίσως δεν πάει στο Καπιτώλιο.
Μην το φοβάσαι αυτό. Εγώ θα του αλλάξω απόφαση.
Του αρέσει να ακούει ότι τους μονόκερους, τους πιάνουνε με δέντρα.
Τα λιοντάρια πιάνονται με δίχτυα και οι άνθρωποι με κόλακες.
Όταν του λέω πως μισεί τους κόλακες,
...μου λέει ναι. Κι αυτό τον κολακεύει πιο πολύ.
Θα τον φέρω στο Καπιτώλιο.
Θα πάμε όλοι μαζί να τον πάρουμε.
Στις οκτώ το αργότερο.
Ναι το αργότερο, αλλά πρέπει να είμαστε ακριβείς.
Ο Γάιος Λιγάριος αντιπαθεί τον Καίσαρα,
γιατί του μίλησε αυστηρά επειδή μίλησε καλά για τον Πομπήιο.
Γιατί δεν το σκεφτήκατε;
Πήγαινε να τον βρεις φίλε Μετέλλε.
Εμένα μ'αγαπάει.
Στείλε τον κι εγώ θα τον πείσω.
Φίλοι, πρέπει να φύγουμε χωριστά, αλλά να θυμάστε όλα όσα ειπώθηκαν...
...και να φανείτε αληθινοί Ρωμαίοι.
Να δείχνετε χαρούμενοι,
...κανείς μην καταλάβει το σκοπό μας.
Καλημέρα σ' όλους σας.
Πόρκια, γιατί σηκώθηκες;
Θα σου κάνει κακό ο κρύος αέρας στην αδυναμία σου.
Και σ' εσένα το ίδιο.
Έφυγες κρυφά απ' το κρεβάτι μου.
Και χθες, στο δείπνο, σηκώθηκες κι άρχισες να περπατάς στενάζοντας.
Όταν ρώτησα τι έχεις,
με κοίταξες με βλέμμα αυστηρό.
Όταν κι άλλο σε πίεσα...
...έξυσες το κεφάλι σου και χτύπησες με θυμό το πόδι.
Επέμεινα όμως, αλλά απάντηση δεν πήρα.
Μόνο το χέρι κούνησες άγρια για να σ' αφήσω.
Κι έτσι έκανα,
...φοβούμενη μη σε εξοργίσω περισσότερο εφόσον βρισκόσουν σε έξαψη,
...είχα την εντύπωση ότι επρόκειτο για μια από 'κείνες τις στιγμιαίες ιδιοτροπίες,
...στις οποίες υπόκεινται όλοι οι άνθρωποι.
Αλλά εσύ, ούτε τρως, ούτε μιλάς, ούτε κοιμάσαι από αυτή τη δυσθυμία...
...που θα μπορούσε να αλλάξει τη μορφή σου...
...όπως και την ψυχική σου διάθεση, αλλιώς...
Δε θα σε αναγνώριζα, Βρούτε.
Αγαπημένε μου, ποια αιτία σε κάνει έτσι θλιμμένο;
Νιώθω κάποια αδιαθεσία.
Ο Βρούτος είναι σοφός...
και θα έβρισκε τρόπο να γιατρευτεί.
Αυτό κάνω.
Καλή μου Πόρκια, πήγαινε να ξαπλώσεις.
Είναι ο Βρούτος άρρωστος;
Και είναι υγιεινό να περπατά ντυμένος ελαφριά...
...και να αναπνέει τις αναθυμιάσεις της πρωινής υγρασίας;
Είναι άρρωστος,
κι όμως άφησε το ζεστό του στρώμα...
...για να εκτεθεί στα καταστρεπτικά μιάσματα...
...της νύχτας και να επιδεινώσει την ασθένεια;
Όχι, Βρούτε μου.
Η ασθένεια βρίσκεται στην ψυχή σου...
...και λόγω της θέσης μου έχω κάθε δικαίωμα να μάθω.
Πέφτω γονυπετής, σε ξορκίζω...
...στην ομορφιά μου που επαινούσαν τόσο...
...στους όρκους της αγάπης σου και στον μέγα εκείνο...
...που μας ένωσε για πάντα...
...να φανερώσεις σε εμένα, στο ήμισύ σου, τον πόνο που έχεις στην καρδιά σου.
Και ποιοι ήταν αυτοί που ήρθαν απόψε.
Ήταν έξι ή εφτά και κρύβανε τα πρόσωπα τους κι ας ήτανε σκοτάδι.
Μην γονατίζεις καλή μου Πόρκια.
Δεν θα γονάτισα αν ήσουν ο καλός μου Βρούτος.
Γυναίκα σου είμαι, πρέπει να μου πεις.
Πρέπει να συμμερίζομαι τα μυστικά σου.
Είμαι λοιπόν, ένα με σένα, αλλά με όρους;
Να σε συντροφεύω στο τραπέζι σου, στο κρεβάτι...
...και να σου μιλάω λίγο;
Με έχεις στην άκρη, όλων όσων σε ευχαριστούν;
Τότε η Πόρκια είναι παλλακίδα, όχι γυναίκα σου.
Είσαι η τιμημένη μου γυναίκα.
Ακριβή, σαν αίμα που σταλάζει στη θλιμμένη μου καρδιά.
Τότε θα'πρεπε να ξέρω αυτό το μυστικό.
Καταλαβαίνω ότι είμαι γυναίκα,
Όμως παντρεύτηκα τον Βρούτο.
Και είναι τιμημένο το όνομά μου. Είμαι κόρη του Κάτωνα.
Με τέτοιον πατέρα, τέτοιον άντρα, είμαι δυνατότερη απ' τις άλλες.
Πες μου τα μυστικά σου, εγώ δεν θα τα προδώσω.
Πόρκια, πήγαινε μέσα.
Και θα'ρθω να μοιραστώ τα μυστικά της καρδιάς μου.
Θα σου πω για όσα έχω κρύψει,
...κάτω από τα θλιμμένα μου φρύδια.
Κάποιος άρρωστος θέλει να σας δει.
Ο Γάιος Λιγάριος, για τον οποίο μίλησε ο Μέτελλος.
Παραμέρισε.
Καλημέρα από μια γλώσσα αδύναμη.
Τι καιρό διάλεξες γενναίε Γάιε, να δέσεις το μαντήλι!
- Μακάρι να μην ήσουν άρρωστος. - Δεν είμαι άρρωστος,
...αν ο Βρούτος έχει κατά νου, κάποια πράξη τιμημένη.
Μια τέτοια έχω στο νου, Λιγάριε,
αν είχες ένα γερό αυτί, ν' ακούσεις.
Μα όλους τους θεούς της Ρώμης, αποπέμπω την ασθένειά μου!
Διέταξέ με να τρέξω. Θα τολμήσω τα αδύνατα...
...και θα τα κατορθώσω.
Μου φτάνει που ο Βρούτος οδηγεί!
Τι θα κάνω;
Μια πράξη που θα γιατρέψει κάθε άρρωστο.
Αλλά δεν είναι και κάποιοι γέροι που πρέπει να αρρωστήσουν;
Και τούτο ακόμη πρέπει να γίνει.
Καίσαρ! Βοήθεια!
Βοήθεια!
Δολοφονούν τον Καίσαρα!
Δολοφόνησαν τον Καίσαρα!
Ποιος είναι;
Κύριε μου.
Πήγαινε πες στους ιερείς να προσφέρουν θυσία...
...και φέρε μου τις απόψεις τους για επιτυχία.
Θα το κάνω, κύριε μου.
Ουρανός και γη, δεν ησυχάσανε αυτή τη νύχτα.
Τι εννοείς, Καίσαρ;
Σκέφτεσαι να βγεις;
Δεν πρέπει να φύγεις σήμερα απ' το σπίτι.
Ο Καίσαρας θα βγει.
Αυτά που μ' απειλούσαν, ως τώρα, την πλάτη μου έβλεπαν,
Μόλις με δουν στην όψη, θα γίνουν άφαντοι.
Καίσαρ,
...ποτέ δεν πίστευα στα προμηνύματα,
...αλλά τώρα με κάνουν να τρομάζω.
Εκτός απ' όσα είδαμε εμείς, οι βάρδιες...
λένε πως οράματα φρικτά είδαν απόψε.
Μια λέαινα γέννησε στο δρόμο,
...άνοιξαν οι τάφοι και πέταξαν νεκρούς!
Στα σύννεφα πολεμούσαν πύρινοι στρατιώτες...
...και φαντάσματα ουρλιάζανε και τσίριζαν στους δρόμους
Καίσαρα, αυτά είναι ανήκουστα...
...και με τρομάζουν.
Ο Καίσαρ όμως θα βγει.
Είναι προμηνύματα για όλο τον κόσμο, όχι μόνο για τον καίσαρα.
Όταν πεθαίνουν οι ζητιάνοι, δε βλέπουμε κομήτες.
Οι ουρανοί μηνούν με φλόγες, μόνο τον θάνατο των ηγεμόνων.
Ο δειλός πεθαίνει πολλές φορές.
Ο γενναίος, μια μονάχα!
Από όλα τα θαύματα για τα οποία έχω ακούσει...
...μου φαίνεται παράδοξος ο φόβος των ανθρώπων για το θάνατο,
...γνωρίζοντας ότι είναι τέλος αναπόφευκτο...
...που έρχεται μόνο στην ώρα του.
Τι είπαν οι οιωνοσκόποι;
Δεν πρέπει σήμερα να βγεις.
Αφαιρώντας τα σπλάχνα του σφαχτού...
...δε μπόρεσαν να βρουν την καρδιά του.
Αυτό το κάνουν οι θεοί για να ντροπιάσουν τους δειλούς.
Ο Καίσαρας θα' ναι ζωντανός χωρίς καρδιά, αν μείνει μέσα στο φόβο.
Ο Καίσαρας δεν θα το κάνει.
Ο Κίνδυνος το ξέρει πως είμαι απ' αυτόν πιο επικίνδυνος.
Κι ο Καίσαρ θα βγει!
Αλίμονο, κύριέ μου, τη σοφία σου την κατάπιε η σιγουριά σου.
Μην βγεις σήμερα!
Πες πως δικός μου φόβος σε κρατά. Όχι δικός σου!
Ο Μάρκος Αντώνιος θα πάει στη Σύγκλητο...
...και θα τους πει πως είσαι αδιάθετος σήμερα.
Άσε με να υπερισχύσω σ' αυτό.
Ας είναι λοιπόν, ο Αντώνιος θα πει πως είμαι αδιάθετος.
Για χάρη σου, θα μείνω σπίτι.
Έρχεται ο Δέκιμος Βρούτος. Αυτός θα τους το πει.
Χαίρε, Καίσαρα! Καλή σου μέρα, άξιε.
Ήρθα να σε συνοδεύσω στη Σύγκλητο.
Δώσε τις ευχές μου στη Σύγκλητο,
και πες τους πως δεν θα 'ρθω σήμερα.
Πως δεν μπορώ θα 'ταν ψέμα. Πως δεν τολμώ, ψέμα μεγαλύτερο.
Δεν θα 'ρθω σήμερα. Πες τους έτσι, Δέκιμε.
- Πες πως είναι άρρωστος. - Ψεύδη θέλεις να πω;
Με τόσες κατακτήσεις...
σαν να φοβάμαι να πω την αλήθεια στους γκριζογένηδες;
Δέκιμε, πες τους ότι ο Καίσαρας δεν θα 'ρθει.
Πες μου την αιτία, μεγαλοδύναμε Καίσαρα,
ώστε να μην γελάσουν μαζί μου.
Η αιτία είναι μόνο η θέλησή μου.
Αυτό φτάνει για τη Σύγκλητο.
Αλλά εσένα, επειδή σε αγαπάω, θα σου πω...
Η Καλπούρνια, η σύζυγός μου, με κρατάει στο σπίτι.
Ονειρεύτηκε πως το άγαλμά μου...
...έβγαζε, σαν βρύση, το αίμα...
...και πολλοί Ρωμαίοι,
...χαμογελώντας βρέχανε τα χέρια τους.
Πιστεύει πως είναι προμηνύματα μεγάλης συμφοράς.
Γονατιστή με ικέτεψε να μείνω μέσα σήμερα.
Το όνειρο έχει καλή σημασία...
Προμηνύει ευτυχία.
Σαν βρύση έβγαινε το αίμα κι οι Ρωμαίοι λούζονταν σ' αυτό.
Σημαίνει πως η Ρώμη, από σένα...
...θα βυζάξει αίμα ζωογόνο...
...γι' αυτό θα τρέξουνε κοντά σου όλοι οι διάλεχτοι Ρωμαίοι.
Έτσι εξηγείται το όνειρο της Καλπούρνιας.
Σωστά το εξηγείς νομίζω.
Θα πειστείς όταν ακούσεις αυτό που θα σου πω.
Μάθε λοιπόν ότι...
...η Σύγκλητος, θα σου προσφέρει σήμερα το στέμμα.
Αν πεις ότι δεν πρόκειται να πας,
...ίσως να το μετανιώσουν.
Εξάλλου μπορεί και να γελάσουν και να πουν.
"Ας συγκεντρωθεί η Σύγκλητος άλλη φορά".
"Όταν η γυναίκα του Καίσαρα δει καλύτερο όνειρο".
Αν ο Καίσαρ μείνει κρυμμένος,
...θα ψιθυρίζουν, "Ο Καίσαρας φοβάται".
Συγχώρα με, καίσαρα, για όσα λέω.
Η αφοσίωσή μου σε σένα μου τα επιβάλλει...
...και η ευλάβια υποχωρεί στην αφοσίωση.
Πόσο γελοία φαίνονται τώρα όλα αυτά, Καλπούρνια!
Νιώθω ντροπή που παρασύρθηκα απ' τους φόβους σου. Θα πάω!
Ήρθε κι ο Πόπλιος για να με συνοδεύσει.
- Καλημέρα, Καίσαρ. - Καλωσήρθες, Πόπλιε.
Κι ο Βρούτος, τόσο πρωινός;
Καλημέρα, Κάσκα.
Γάιε, Λιγάριε, ο Καίσαρας δεν ήταν ποτέ τόσο εχθρός σου,
όσο ο πυρετός σου.
- Τι ώρα είναι; - Περασμένες Οκτώ.
Ακόμα κι ο Αντώνιος που ξενυχτάει σε γλέντια, ξύπνησε κιόλας.
- Καλημέρα, Αντώνιε. - Καλημέρα, γαληνότατε Καίσαρ.
Δικό μου είναι το φταίξιμο που με περιμένουν!
Καλοί μου φίλοι, πιείτε μαζί μου λίγο κρασί...
...κι ύστερα φεύγουμε όλοι μαζί σαν καλοί φίλοι.
Γεια σου, Κίννα.
Γεια σου, Μέτελλε. Τι νέα Τρεβώνιε;
Έχω πολλά να σου πω. Να έρθεις να με βρεις.
Θυμήσου να έρθεις προς εμένα σήμερα.
- Μείνε κοντά μου για να μην το ξεχάσω. - Ευχαρίστως.
"Καίσαρα, φυλάξου απ' τον Βρούτο".
"Πρόσεχε τον Κάσσιο, μην πλησιάσεις τον Κάσκα".
"Μην εμπιστεύεσαι τον Κίννα, τον Τρεβώνιο,
"...και τον τον Μέτελλο Κίμβρο".
"Ο Δέκιμος Βρούτος δεν σε συμπαθεί. Αδίκησες τον Λιγάριο".
"Όλοι αυτοί έχουν ένα κοινό. Δεν συμπαθούν τον Καίσαρα".
"Αν δεν είσαι αθάνατος, πρόσεχε".
"Ανοίγει δρόμος για συνωμοσία".
"Ας σε προστατέψουν οι θεοί. Ο πιστός σου Αρτεμίδωρος".
Εδώ θα σταθώ μέχρι να περάσει ο Καίσαρας.
Αν το διαβάσεις, Καίσαρ, ίσως ζήσεις...
Αν όχι, τότε οι μοίρες συμμαχήσανε με τους συνωμότες!
Ήρθαν οι Ειδοί του Μαρτίου.
Όμως δεν πέρασαν.
Χαίρε, Καίσαρ. Διάβασε τούτο το υπόμνημα.
Ο Τρεβώνιος παρακαλάει να δεις την αίτησή του.
Καίσαρ, δες πρώτα τη δική μου.
Καθώς αυτή σε ενδιαφέρει περισσότερο, διαβασέ την Καίσαρ.
Ό,τι αποβλέπει σε εμένα θα ληφθεί υπόψιν τελευταίο.
Μην αναβάλεις! Διάβασέ την τώρα!
Μήπως είναι τρελός αυτός ο άνθρωπος;
Απομακρύνσου, άνθρωπε.
Πώς είναι δυνατόν να υποβάλεις τις αναφορές σου στο δρόμο;
Έλα στο Καπιτώλιο.
Εύχομαι να πετύχει η σημερινή σας επιβουλή.
- Ποια επιβουλή, Ποπίλλιε; - Χαίρε.
Τι είπε, ο Ποπίλλιος Λαίνας;
Μας ευχήθηκε καλή επιτυχία.
- Φοβούμαι πως προδοθήκαμε. - Ζυγώνει τον Καίσαρα. Κοίτα!
Τι θα κάνουμε, Βρούτε;
Αν μαθευτεί, δεν πρόκειται να βρεθώ ενώπιον του Καίσαρα, θα αυτοκτονήσω πρώτα.
Μείνε ατάραχος, Κάσσιε.
Ο Ποπίλιος Λαίνας δεν του μιλάει για μας. Κοίτα, χαμογελάει...
...κι ο Καίσαρας δεν άλλαξε.
Ο Τρεβώνιος ξέρει τι κάνει. Κοίτα Βρούτε!
Παίρνει τον Μάρκο Αντώνιο κατά μέρος.
Ο Μέτελλος Κίμβρος πρέπει να δώσει τώρα το αίτημά του!
Πάμε κοντά του να τον βοηθήσουμε.
Εσύ, Κάσκα, πρώτος θα σηκώσεις το χέρι.
Είμαστε έτοιμοι;
Τι είναι στραβό που πρέπει ο Καίσαρας κι η Σύγκλητος να διορθώσουν;
Ύψιστε και παντοδύναμε Καίσαρ...
Ο Μέτελλος Κίμβρος ρίχνει στα πόδια σου την ταπεινή καρδιά του.
Πρέπει να σε προλάβω, Κίμβρε.
Αυτές οι ταπεινές υποκλίσεις...
...μπορούν να συγκινήσουν χυδαίους και να μετατρέψουν τα ήδη κανονισμένα...
σε αποφάσεις παιδιών.
Αλλά μην φανταστείς ότι ο καίσαρας έχει τέτοιο άχρηστο αίμα...
...ώστε να λυγίζει με καμώματα που λειώνουν οι ανόητοι.
Εννοώ τα γλυκόλογα...
...τα τσακίσματα και τις σκυλίσιες κολακείες.
Ο αδελφός σου έχει εξοριστεί!
Μη με παρακαλείς για 'κείνον...
...γιατί θα σε διώξω σαν σκυλί.
Να ξέρεις ότι ο Καίσαρας δεν αδικεί, ούτε τιμωρεί δίχως αιτία.
Δεν υπάρχει άλλη φωνή, καλύτερη απ' τη δική μου...
...που να ηχήσει πιο γλυκά στα αυτιά του Καίσαρα...
...για την ανάκληση του εξόριστου αδελφού μου;
Σου φιλώ το χέρι, μα όχι για κολακεία...
...και σου ζητώ να διατάξεις την άμεση ανάκληση του εξόριστου Πόπλιου Κίμβρου.
Τι είπες, Βρούτε;
Χάρη, Καίσαρ. Χάρη.
Ο Κάσσιος πέφτει στα πόδια σου,
...και σου ζητά να δώσεις άφεση στον Πόπλιο Κίμβρο.
Θα μπορούσαμε ίσως να με συγκινήσετε, αν ήμουν σαν εσάς.
Αν συνήθιζα να παρακαλώ, θα με συγκινούσαν οι παρακλήσεις.
Μα είμαι αλύγιστος και σταθερός, όπως το άστρο του Βορριά...
...που η σταθερή του πορεία δεν έχει άλλο ταίρι.
Ο ουρανός είναι γεμάτος αναριθμητά αστέρια,
...τα οποία είναι όλα φωτεινά και λαμπερά,
...αλλά ένα μόνο κρατάει τη θέση του, ανάμεσα σε αμέτρητα άλλα.
Έτσι και τούτος ο κόσμος είναι γεμάτος ανθρώπους,
...με σάρκα και αίμα και μυαλό.
Ωστόσο, μονάχα ένας...
...που ξέρω εγώ, κρατάει τη θέση του ακλόνητος.
Αυτός ο ένας είμαι εγώ και θα σας το αποδείξω.
Εγώ επέμεινα ο Κίμβρος να εξοριστεί,
κι εκεί να μείνει!
- Ω, Καίσαρ! - Φύγε από 'δω!
Θαρρείς πως θα σηκώσεις και τον Όλυμπο;
Κραταιέ Καίσαρ!
- Άδικα γονατίζεις, Βρούτε. - Χείρες ομιλήσατε αντ' εμού!
Κι εσύ Βρούτε; Πέσε λοιπόν Καίσαρ.
Ελευθερία! Ανεξαρτησία!
Πέθανε η τυραννία!
Τρέξτε! Διακηρύξτε το στις οδούς!
Ας μεταβούμε στο βήμα κι ας φωνάξουμε, "Ελευθερία, ανεξαρτησία, απελευθέρωση!"
Πολίτες και Σύγκλητοι! Μην φοβάστε!
Μην τρέχετε. Ησυχάστε. Η φιλοδοξία πλήρωσε το χρέος της.
- Ανέβα στο βήμα, Βρούτε. - Πού είναι ο Πόπλιος;
Εδώ και αποσβολωμένος απ' την ανταρσία.
Να μείνουμε μαζί, μήπως κάποιος φίλος του Καίσαρα θελήσει να...
Μην προτρέπεις να μείνουμε. Πόπλιε ηρέμησε.
Κανένας δεν θέλει να σου κάνει κακό, ούτε σε σένα ούτε σε κανέναν Ρωμαίο.
Να το πεις σε όλους, Πόπλιε.
- Πού είναι ο Αντώνιος; - Έτρεξε σπίτι του!
Όλοι ουρλιάζουν σαν μα 'ρθε η συντέλεια!
Τώρα φύγε, Πόπλιε,
...μην ορμήσει ο κόσμος και πάθεις τίποτα.
Εμείς θα δώσουμε λόγο γι' αυτήν την πράξη.
Μοίρες, τώρα θα μάθουμε τις βουλές σας.
Το ξέρουμε όλοι ότι θα πεθάνουμε...
...ωστόσο, όλοι θέλουμε να κερδίσουμε, έστω και λίγες μέρες.
Γιατί όποιος είκοσι χρόνια ζωής κόβει, κόβει τόσα κι απ' το φόβο του θανάτου.
Πέρα από αυτό ο θάνατος είναι ευεργέτημα.
Κι εμείς, του Καίσαρα οι φίλοι, του γεφυρώσαμε τα χρόνια του φόβου.
Ας κρύψουμε, Ρωμαίοι κι ας βρέξουμε τα χέρια με του Καίσαρα το αίμα.
Για πόσους αιώνες θα παίζουν αυτή τη σκηνή στα θέατρα...
...σε πολιτείες αγέννητες και γλώσσες άγνωστες ακόμα!
Πόσες φορές θα τρέξει στη σκηνή του Καίσαρα το αίμα...
...που κείτεται τώρα στου Πομπηίου το άγαλμα και αξίζει όσο το χώμα;
Κι όταν γίνεται για μας θα λένε...
"Αυτοί χάρισαν στην πατρίδα τους τη λευτεριά!"
Ποιος έρχεται;
Ένας φίλος του Αντώνιου.
Έτσι Βρούτε, με διέταξε ο κύριός μου να γονατίσω.
Έτσι με διέταξε ο Μάρκος Αντώνιος να πέσω στα πόδια σου.
Και έτσι με διέταξε να σας πω τα παρακάτω...
"Ο Βρούτος είναι ευγενής, σοφός, γενναίος και τίμιος."
"Ο Καίσαρας ήταν τολμηρός, βασιλικός και στοργικός."
"Να πεις ότι αγαπώ το Βρούτο και τον τιμάω."
"Να πεις ότι φοβόμουν τον Καίσαρα, τον τιμούσα και τον αγαπούσα."
"Αν ο Βρούτος εγγυηθεί ότι ο Αντώνιος μπορεί με ασφάλεια να έρθει..."
"...και να μάθει το λόγο για τον οποίο άξιζε στον Καίσαρα ο θάνατος..."
"...ο Αντώνιος δεν θα αγαπάει τον νεκρό Καίσαρα, όσο τον ζωντανό Βρούτο."
"Θ' ακολουθήσει την τύχη του Βρούτου,"
"...μέσα στους κινδύνους της αστάθειας..."
...με πίστη αληθινή."
Αυτά είπε ο κύριός μου, ο Αντώνιος.
Ο κύριός σου είναι σοφός και γενναίος Ρωμαίος. Πάντα αυτό πίστευα.
Πες του να έρθει εδώ και θα πάρει απαντήσεις.
Έχει τον λόγο μου πως κανείς δεν θα τον αγγίξει.
Θα τον φέρω αμέσως.
Το ξέρω ότι θα είναι φίλος μας.
Το ελπίζω.
Ωστόσο, κάτι μου λέει ότι πρέπει πολύ να τον φοβάμαι.
Χαίρε, Αντώνιε.
Ω, μεγάλε Καίσαρ! Πόσο χαμηλά έχεις πέσει τώρα;
Όλες οι κατακτήσεις, η δόξα και οι θριάμβοι,
...ζάρωσαν κι έγιναν μια σταλιά.
Σ' αποχαιρετώ.
Κύριοι, δεν ξέρω τι σκοπεύετε να κάνετε.
Ποιανού άλλου το αίμα πρέπει να στάξει και ποιος άλλος έχει σειρά.
Αν είναι το δικό μου, τιμή μου να πεθάνω τώρα.
Τώρα που τα σπαθιά σας έχουν πάνω...
...το πιο πολύτιμο αίμα του κόσμου.
Σας ικετεύω, αν με μισείτε θανάσιμα,
...να εκτελέσετε την επιθυμία σας όσο αχνίζει ακόμη το αίμα από τα χέρια σας.
Χίλια χρόνια να ζούσα, ποτέ δεν θα'μουν τόσο έτοιμος για θάνατο.
Κανένα άλλο μέρος θανάτου δε θα με ευχαριστούσε τόσο όσο αυτό πλάι στον Καίσαρα.
Σφαγμένος από σας...
...τα πιο εκλεκτά πνεύματα τους καιρούς μας.
Αντώνιε, μην ζητάς από μας το θάνατό σου.
Σου φαινόμαστε αιματόβρεχτοι φονιάδες...
...όπως δείχνουν τα χέρια και οι πράξεις μας.
Αλλά βλέπεις μόνο τα χέρια μας και το έργο μας...
...κι όχι τις καρδιές μας. Αυτές πονάνε.
Ο πόνος για το μεγάλο κακό που είχε πάθει η Ρώμη...
...είναι η αιτία για ό,τι έπαθε ο Καίσαρας.
Η φωνή σου θα 'χει ίδια δύναμη με τη δική μας, στα νέα αξιώματα.
Κάνε υπομονή μέχρι να καθησυχάσουμε το πλήθος...
που έχει τρομοκρατηθεί.
...και θα σου εξηγήσω γιατί,
...ενώ τον αγαπούσα, έκανα αυτήν την πράξη.
Δεν αμφιβάλω για τη φρόνησή σας.
Ας μου δώσετε τα ματωμένα χέρια.
πρώτοι, Βρούτε...
Γάιε, Κάσσιε, σφίγγω το δικό σου.
Δέκιμε Βρούτε, το δικό σου...
Το δικό σου, Μέτελλε...
...και το δικό σου, Κίννα.
Και το δικό σου, γενναίε μου Κάσκα.
Και τελευταίο, αλλά πολύ αγαπητό, το δικό σου, καλέ μου Τρεβώνιε.
Κύριοι, πάντες.
Αλίμονο, τι να πώ; Η υπόληψή μου τώρα στέκεται...
πάνω σε ολισθηρό έδαφος. Γι' αυτό θα πρέπει να με...
θεωρήσετε ένα από τα δυο, είτε δειλό είτε κόλακα.
Σ' αγαπούσα, Καίσαρα, κι αυτό είναι αλήθεια.
Αν η ψυχή σου τώρα μας κοιτάζει...
...θα θλίβεται πιο πολύ απ' ό,τι με το θάνατό σου...
...να βλέπεις τον Αντώνιο να κάνει ειρήνη...
...και να σφίγγει τα αιματοβαμμένα χέρια των εχθρών σου.
Μακάρι να 'χα τόσα μάτια όσες είν'οι πληγές σου...
...και να 'χυνα τόσα δάκρυα, όσο εσύ αίμα.
Αυτό έπρεπε, κι όχι να κάνω φιλίες με τους εχθρούς σου!
- Μάρκε Αντώνιε; - Συγχώρεσέ με, Γάιε Κάσσιε.
Αυτό θα πουν οι εχθροί του Καίσαρα.
Όταν τα λέει φίλος είναι μετρημένα.
Δεν σε κατηγορώ που τόσο επαινείς τον Καίσαρα.
Αλλά τι σκοπούς έχεις;
Θα μετρηθείς ανάμεσα στους φίλους,
...ή να μην στηριζόμαστε σ' εσένα.
Σας έσφιξα τα χέρια...
...ωστόσο, παρασύρθηκα όταν είδα κάτω τον Καίσαρα.
Φίλοι, είμαι μαζί σας και όλους σας αγαπώ.
Ελπίζω όμως...
...ότι θα μου εξηγήσετε γιατί ο Καίσαρας ήταν επικίνδυνος.
Αλλιώς η πράξη θα 'ταν βάρβαρη.
Οι λόγοι ήταν ισχυροί και δίκαιοι...
...ώστε αν εσύ Αντώνιε, ήσουν γιος του, να τους επιδοκίμαζες.
Αυτό μόνο ζητώ,
παρακαλώ να μου επιτραπεί να μετακινήσω το λείψανό του στην αγορά,
...κι από 'κει, απ' το βήμα, όπως πρέπει σε φίλο να μιλήσω.
Σου το επιτρέπουμε, Μάρκε Αντώνιε.
Βρούτε, επέτρεψε μου να σου πω μια λέξη.
Μη δώσεις άδεια να μιλήσει ο Αντώνιος στην κηδεία!
Ξέρεις πόσο μπορεί ο λαός να συγκινηθεί...
- από τα λόγια του; - Με συγχωρείς...
Πρώτα θα εξηγήσω εγώ, γιατί σκοτώσαμε τον Καίσαρα...
...και θα δηλώσω πως ό,τι πει ο Αντώνιος, έχει την έγκρισή μας.
Αφού λοιπόν εμείς, ζητάμε να ταφεί με όλες τις τιμές που του πρέπουν...
...θα μας ωφελήσει αυτό, παρά θα μας βλάψει.
Εμένα δε μ' αρέσει.
Μάρκε Αντώνιε, πάρε τον νεκρό του καίσαρα.
Στον επικήδειό σου, μη μας κατηγορήσεις.
Αλλά όμως θα επαινέσεις τον Καίσαρα...
...και θα πεις ότι αυτό γίνεται με δική μας άδεια.
Αλλιώς, δεν θα λάβεις μέρος στην κηδεία του.
Θα μιλήσεις γι' αυτό από το βήμα...
...μετά το τέλος του λόγου μου.
Έστω. Δε ζητώ τίποτα άλλο.
Συγχώρα με εσύ, αιμόφυρτο γήινο τεμάχιο...
...αν δείχνομαι έτσι φιλικός σ' αυτούς τους δήμιους.
Είσαι το λείψανο του πιο έξοχου ανθρώπου που έχει ζήσει.
Δυστυχία στο χέρι που έχυσε τούτο το πολύτιμο αίμα.
Πάνω απ' τις πληγές σου...
...που σαν άλαλα στόματα ανοίγουν χείλη βουβά...
για να επικαλεστούν τη φωνή και τους φθόγγους της γλώσσας μου,
προφητεύω τα εξής: Κατάρα θα πέσει στα κεφάλια των θνητών.
Εμφύλιος σπαραγμός θα συνταράξει όλη την Ιταλία.
Το αίμα κι η καταστροφή θα 'ναι τόσο συνηθισμένα...
...που οι μανάδες θα χαμογελούνε στα βλέποντας τα παιδιά τους...
...κατακερματισμένα από τα νύχια του πολέμου.
Γιατί ο οίκτος θα 'χει χαθεί μέσα στην αγριότητα!
Και το πνεύμα του Καίσαρα...
...εκδίκηση ζητώντας με την Ατή στο πλάι του, καυτή από τον Άδη...
...θα βγάζει κραυγή μεγάλη, "Καταστροφή!"...
...και θα αμολήσει τα σκυλιά του πολέμου!
Μέχρι που η απαίσια πράξη γεμίσει τη γη με βρόμα...
...από πτώματα ανθρώπινα που θα ζητάνε τάφο!
Ο Καίσαρας είναι νεκρός!
Ρωμαίοι!
Συμπολίτες!
Θ' ακούσω το λόγο του Βρούτου.
Ακούστε την απολογία μου!
Ησυχία! Σιωπή! Μιλάει ο Βρούτος!
Ρωμαίοι.
Συμπολίτες,
κάντε υπομονή μέχρι να τελειώσω!
Ακούστε την απολογία μου, κάντε ησυχία.
Πιστέψτε με για την αρετή μου,
...και σεβαστείτε την, ώστε να μπορέσετε να με πιστέψετε.
Κρίνετε με τη σοφία σας...
...και με τη σωστή σας κρίση...
Καίσαρ! Καίσαρ!
Καίσαρ!
Αν σ' αυτήν τη συνέλευση,
...υπάρχει πιστός φίλος του Καίσαρα,
...λέω σ' αυτόν, πως η αγάπη μου, δεν ήταν λιγότερη απ' τη δική του.
Και αν ρωτάει γιατί ξεσηκώθηκα ενάντια στον Καίσαρα,
θα πω...
...όχι γιατί δεν τον αγαπούσα, αλλά επειδή αγαπούσα περισσότερο τη Ρώμη.
Θα προτιμούσατε να ζούσε και να πεθαίνατε όλοι δούλοι...
...ή είναι καλύτερο που πέθανε, για να ζήσετε ελεύθεροι;
- Όχι! - Όχι!
Επειδή μ' αγαπούσε, θρηνώ το θάνατό του.
Έζησε ευτυχισμένος και το χαίρομαι.
Ήταν ανδρείος και δοξάζω τ' όνομά του.
Αλλά επειδή ήταν φιλόδοξος, τον σκότωσα.
Έχω δάκρυα για την αγάπη του, χαρά για την ευτυχία του,
...τιμές για την αξία του και θάνατο για τη μεγαλομανία του.
Ποιος από σας θέλει τη σκλαβιά;
Ας μιλήσει, γιατί αυτόν τον αδίκησα.
Ποιος είναι τόσο άξεστος, ώστε να μη θέλει να' ναι Ρωμαίος πολίτης;
Ας μιλήσει γιατί κι αυτόν τον αδίκησα.
Ποιος από σας δεν αγαπάει την πατρίδα του;
Ας μιλήσει, γιατί τον αδίκησα.
Περιμένω απάντηση.
Κανένας, Βρούτε! Κανένας!
Κανένας!
- Κανένας! - Κανένας!
Τότε, κανέναν δεν αδίκησα.
Δεν έκανα παραπάνω στον Καίσαρα απ' ότι θα κάνετε στον Βρούτο.
Ο λόγος του θανάτου του, είναι καταχωρημένος στο Καπιτώλιο.
Η δόξα του δεν μειώθηκε σε όσα την άξιζε...
...ούτε οι αδικίες του,
...που ήταν αιτία του θανάτου του, υπερτονίστηκαν.
Ιδού το σώμα του,
...συνοδευόμενο από το Μάρκο Αντώνιο,
...που αν και δεν πήρε μέρος στη θανάτωσή του...
...θα χει τη θέση του στη Δημοκρατία.
Έτσι λοιπόν αποχωρώ.
Όπως σκότωσα τον καλύτερό μου φίλο για το καλό της Ρώμης...
...κρατώ το ίδιο μαχαίρι για μένα...
...και προσφέρω και τον δικό μου θάνατο, αν το θελήσει η πατρίδα.
- Να ζήσεις, Βρούτε! - Να ζήσεις!
- Να ζήσεις!
Συνοδέψτε τον θριαμβευτικά στο σπίτι!
Να στηθεί το άγαλμά του δίπλα σε εκείνο των προγόνων του!
Να ζήσεις, Βρούτε!
- Να ζήσεις! - Να ζήσεις!
Να τον κάνουμε Καίσαρα!
Θα' ναι οι αρετές του Καίσαρα, στο πρόσωπο του Βρούτου!
- Ζήτω! - Ζήτω!
- Καλοί συμπολίτες. - Ησυχία!
Ο Βρούτος μιλάει!
Καλοί μου συμπολίτες, αφήστε με να φύγω μόνος...
...και για χάρη μου, ακούστε τον Αντώνιο.
Τιμήστε το σώμα του Καίσαρα...
...και ακούστε τον επικήδειο λόγο που θα εκφωνήσει...
...ο Μάρκος Αντώνιος με τη δική μας άδεια.
Σας παρακαλώ να μη φύγει κανείς...
...εκτός από εμού, πριν να τελειώσει ο λόγος του Μάρκου Αντώνιου.
Να ακούσουμε τον Μάρκο Αντώνιο!
Να ανέβει στο βήμα! Ας τον ακούσουμε!
Ευγενικέ Αντώνιε, ανέβα.
Χάρη στο Βρούτο, σας είμαι υπόχρεος.
Τι είπε για τον Βρούτο;
Ότι χάρη στον Βρούτο μείναμε και μας ευχαριστεί.
Μόνο μην πει κακιά κουβέντα για τον Βρούτο εδώ!
- Ο Καίσαρας ήταν τύραννος! - Είναι σίγουρο.
Ευτυχώς που η Ρώμη ξεφορτώθηκε τον Καίσαρα!
Ευγενείς, Ρωμαίοι.
Ευγενείς, Ρωμαίοι, ακούστε με!
Φίλοι, Ρωμαίοι, πατριώτες, δανείστε μου τ’ αυτιά σας.
Έρχομαι να κηδέψω εδώ τον Καίσαρα και όχι να τον παινέψω.
Το κακό που κάνουν οι άνθρωποι ζει και μετά απ’ τους ίδιους,
Έτσι ας γίνει και με τον Καίσαρα..
Ο ευγενής ο Βρούτος σας είπε πως ο Καίσαρας ήταν φιλόδοξος.
Αν ήταν, ήταν σφάλμα του βαρύ...
...και λόγο βαρύν έδωσε ο Καίσαρας γι’ αυτό.
Εδώ, με άδεια του Βρούτου και των άλλων, γιατί ο Βρούτος είν’ αξιότιμος άνθρωπος,
...όπως είν’ όλοι τους, όλοι αξιότιμοι άνθρωποι,
...έρχομαι να πω τον επικήδειο του Καίσαρα.
Ήταν φίλος μου, πιστός κι αληθινός σε μένα.
Όμως ο Βρούτος λέει ήταν φιλόδοξος,
...κι ο Βρούτος είναι αξιότιμος άνθρωπος.
Είχε φέρει πλήθος αιχμαλώτους στη Ρώμη,
...που η εξαγορά τους γιόμιζε τις κάσες του Δημοσίου:
...φαίνεται μ' αυτό ο Καίσαρας φιλόδοξος;
Όταν κλαιγόταν η φτωχολογιά, ο Καίσαρας εδάκρυζε.
Η φιλοδοξία θα 'πρεπε να 'ναι από ύλη πιο αυστηρή φτιαγμένη.
Όμως ο Βρούτος λέει πως ήτανε φιλόδοξος...
...κι ο Βρούτος είναι άνθρωπος αξιότιμος.
Όλοι σας είδατε στα Λουπερκάλια...
...που τρεις φορές του πρόσφερα στέμμα βασιλικό,
...και τρεις φορές το αρνήθη.
Ήταν αυτό φιλοδοξία;
Όμως ο Βρούτος λέει πως ήτανε φιλόδοξος και βέβαια,
...αυτός είν’ άνθρωπος αξιότιμος.
Μιλάω όχι για ν’ αναιρέσω ό,τι είπε ο Βρούτος,
όμως εδώ είμαι για να πω αυτό που ξέρω.
Τον αγαπούσατε όλοι κάποτε, όχι χωρίς λόγο.
Ποιος λόγος σας κρατάει λοιπόν να μην τον κλάψετε;
Ω, κρίση! Έφυγες να πας σε κτήνη αναίσθητα...
κι οι άνθρωποι έχασαν τον νου τους!
Συμπαθάτε με, η καρδιά μου είναι κει στην κάσα με τον Καίσαρα,
και πρέπει να σωπάσω ώσπου να μου ξανάρθει.
Μου φαίνεται ότι έχει μεγάλο δίκιο σε όσα λέει.
Αν το καλοσκεφτείς, αδίκησαν πολύ τον Καίσαρα.
Αλήθεια.
Φοβάμαι μην έρθει χειρότερος στη θέση του.
Άκουσες τι είπε;
Δε δέχτηκε το στέμμα.
Λοιπόν είναι βέβαιο ότι δεν ήταν φιλόδοξος.
Αν είναι αλήθεια, κάποιος θα την πληρώσει.
Δεν υπάρχει πιο έντιμος άνθρωπος στη Ρώμη απ' τον Αντώνιο.
Ησυχία! Αρχίζει πάλι να μιλάει.
Ο κακομοίρης! Τα μάτια του είναι κόκκινα σαν τη φωτιά, απ' το κλάμα.
Χθες, με μια του λέξη, μπορούσε να τα βάλει με τον κόσμο!
Τώρα κανείς δεν σκύβει για να τον τιμήσει.
Ε, φίλοι μου!
Αν είχα πρόθεση να ξεσηκώσω καρδιές σας και ψυχές σας γι' ανταρσία κι οργή,
θ' αδικούσα τον Βρούτο, θ' αδικούσα και τον Κάσσιο,
...που, καθώς ξέρετε όλοι, είναι αξιότιμοι άνθρωποι.
Δε θα τους αδικήσω.
Προτιμώ ν' αδικήσω το νεκρό,
ν' αδικήσω τον εαυτό μου και σας.
Μα έχω εδώ ένα έγγραφο...
με τη σφραγίδα του Καίσαρα, το βρήκα στο γραφείο μου, είναι η διαθήκη του.
Αν μόνο άκουγε ο λαός αυτή τη διαθήκη...
...που συγγνώμη, δεν έχω σκοπό να τη διαβάσω...
θα έτρεχαν και θα φιλούσαν τις πληγές του σκοτωμένου Καίσαρα...
θα έβαφαν τα μαντήλια τους με το αίμα του...
...και ως ενθύμιο θα ζητούσαν μια τρίχα από τα μαλλιά του, την οποία θα άφηναν...
...ως πολύτιμο κληροδότημα στους απογόνους τους.
Θα την ακούσουμε! Διάβασέ την, Μάρκε Αντώνιε!
Να ακούσουμε τη διαθήκη!
- Τη διαθήκη! - Τη διαθήκη!
Θα την ακούσουμε, Αντώνιε!
Έχετε υπομονή, καλοί μου φίλοι. Δεν πρέπει να τη διαβάσω.
Δεν πρέπει να μάθετε, πόσο σας αγαπούσε ο Καίσαρας.
Δεν είστε από ξύλο, ή από πέτρα, είστε άνθρωποι.
Κι αν ακούγατε τη διαθήκη του Καίσαρα,
...θα παίρνατε φωτιά και οργιζόσασταν.
Καλύτερα να μην μάθετε πως είστε οι κληρονόμοι του Καίσαρα.
Γιατί αν το ξέρατε, τι θα γινόταν;
Διάβασε τη διαθήκη. Θα την ακούσουμε Αντώνιε!
Να μας διαβάσεις τη διαθήκη του Καίσαρα!
Διάβασε τη διαθήκη!
Θα κάνετε λίγο υπομονή; Θα ησυχάσετε λίγο;
Μου ξέφυγε και σας το είπα...
Αδικώ τους έντιμους πολίτες που έσφαξαν τον Καίσαρα.
Είναι προδότες! Άκου έντιμοι πολίτες.
- Είναι κακούργοι, δολοφόνοι! - Τη διαθήκη!
Τη διαθήκη!
Με αναγκάζετε να σας διαβάσω τη διαθήκη.
Πλησιάστε πρώτα, κάντε ένα κύκλο γύρω από το σώμα του Καίσαρα...
...να σας δείξω εκείνον που έγραψε τη διαθήκη.
Να κατέβω, μου το επιτρέπετε;
- Κατέβα! - Κατέβα!
Αν έχετε δάκρυα,
...ετοιμαστείτε τώρα να τα χύσετε.
Την τήβεννό του αυτήν την ξέρετε όλοι.
Θυμάμαι την πρώτη φορά που τη φόρεσε...
Ήταν καλοκαίρι στη σκηνή του, τη μέρα που είχε συντρίψει τους Νερβίους.
Κοιτάξτε, εδώ χώθηκε το μαχαίρι του Κάσσιου.
Εδώ χτύπησε ο φθονερός Κάσκας.
Εδώ μαχαίρωσε ο πολυαγαπημένος του Βρούτος.
Και όταν ανέσυρε την καταραμένη του λεπίδα το αίμα του Καίσαρα τον ακολούθησε...
...χύθηκε έξω, για να βεβαιωθεί ότι ήταν ο Βρούτος εκείνος που τον έπληξε.
Γιατί ο Βρούτος, ήταν για τον Καίσαρα ο άγγελός του.
Ω, θεοί, πόσο τον αγαπούσε!
Απ' όλες τις μαχαιριές, αυτή ήταν η πιο σκληρή.
Γιατί ο μεγάθυμος Καίσαρ είδε την αχαριστία να τον μαχαιρώνει...
...πιο δυνατά, από τα όπλα της προδοσίας.
Τότε τσακίστηκε η μεγάλη του καρδιά...
...και έκρυψε το πρόσωπό του στην τήβεννο...
...και έπεσε μπροστά στο άγαλμα, του Πομπηίου, που έσταζε κι εκείνο αίμα!
Κι έπεσε ο μέγας Καίσαρ!
Τι πτώση ήταν εκείνη!
Τότε εγώ...
...εσείς και όλοι μας πέσαμε μαζί του,
...ενώ από πάνω μας θριάμβευε η προδοσία.
Ω.
Τώρα κλαίτε...
...και καταλαβαίνω ότι σας συγκίνησε ο οίκτος.
Αυτές είναι πολύτιμες σταγόνες.
Κλαίτε που βλέπετε τις πληγές στου Καίσαρα το ρούχο;
Κοιτάξτε εδώ.
Ιδού ο ίδιος κομματιασμένος απ' τους προδότες!
Ω, ευγενικέ Καίσαρα!
Ω, αιματοβαμμένη θέα!
- Προδότες. - Κακούργοι.
- Θα εκδικηθούμε! - Να μη ζήσει ούτε ένας προδότης!
Περιμένετε, συμπολίτες!
Καλοί μου φίλοι. Δεν ήθελα να προκαλέσω...
...τέτοιον ξεσηκωμό.
Αυτοί που το έκαναν, είναι έντιμοι πολίτες.
Αλίμονο, δε γνωρίζω τους λόγους...
...που τους υποκίνησαν να το κάνουν.
Είναι συνετοί και αξιότιμοι,
...και βεβαίως θα απολογηθούν με σοβαρές αιτίες.
Δεν έρχομαι να σας ξεσηκώσω.
Δεν είμαι ρήτορας σαν τον Βρούτο.
Αλλά, όπως ξέρετε, είμαι ένας άνθρωπος απλός κι ειλικρινής...
...που αγαπώ τον φίλο μου κι αυτό το ξέρουν πολύ καλά,
...ώστε να μου δώσουν την άδεια να μιλήσω.
Γιατί δεν έχω την ευφυΐα, ούτε την ευφράδεια...
...ούτε τη δύναμη να βάλω φωτιά στο αίμα του κόσμου.
Εγώ σας μιλάω καθαρά. Σας λέω αυτά που ξέρετε.
Δείχνω του Καίσαρα τις πληγές...
...κι αυτές μιλούν για μένα.
Αλλά αν ήμουν Βρούτος και ο Βρούτος Αντώνιος...
...εκείνος ο Αντώνιος, θα'κανε το αίμα σας να βράζει!
...Θα'βαζε γλώσσα σε κάθε πληγή του Καίσαρα,
...θα ξεσήκωνε και τις πέτρες της Ρώμης και θα γινόταν ανταρσία!
Θα εξεγερθούμε! Θα κάψουμε το σπίτι του Βρούτου!
- Ακούστε με, Συμπολίτες. - Θα ξεσηκωθούμε!
Αφήστε με να μιλήσω!
Γιατί είναι τόσο άξιος της αγάπη σας Ο Καίσαρας;
Δεν ξέρετε. Πρέπει να σας πω τότε.
Ξεχάστε τη διαθήκη του!
Τη διαθήκη!
Εδώ είναι η διαθήκη του σφραγισμένη απ'τον ίδιο.
Σε κάθε Ρωμαίο πολίτη αφήνει... Στον καθένα ξεχωριστά,
...εβδομήντα πέντε δραχμές!
Ακόμα σας αφήνει κι όλους του τους κήπους.
Όλα όσα φυτεύτηκαν πρόσφατα, απ'την εδώ μεριά του Τίβερη.
Τ'αφήνει σ'εσάς και στους κληρονόμους σας...
...για να περπατάτε και να ψυχαγωγείστε.
Αυτός ήταν ο Καίσαρας!
Θα γεννηθεί ποτέ όμοιός του;
Φέρτε φωτιά!
Φύγετε μακριά!
"ΟΙ ΣΥΝΟΜΟΤΕΣ ΤΟ ΕΙΧΑΝ ΣΚΑΣΕΙ, ΟΤΑΝ ΕΦΤΑΣΕ ΣΤΗ ΡΩΜΗ Ο ΟΚΤΑΒΙΟΣ,"
"...Ο ΥΙΟΘΕΤΗΜΕΝΟΣ ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΣΑΡΑ."
"ΑΥΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΟΙΡΑΣΤΗΚΑΝ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ."
"ΘΑ ΠΟΛΕΜΟΥΣΑΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΒΡΟΥΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΣΣΙΟΥ."
"ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΩΝ."
Αυτοί που σημειώσαμε θα πεθάνουν.
Κι ο αδελφός σου πρέπει να πεθάνει.
- Συμφωνείς, Λέπιδε; - Συμφωνώ!
Σημείωσέ τον Αντώνιε.
Με έναν όρο... Δεν πρέπει να ζήσει ούτε ο Πόπλιος,
...ο γιος της αδελφής σου, Αντώνιε.
Δε θα ζήσει ούτε αυτός. Με το σημάδι, τον καταδικάζω.
Αλλά, Λέπιδε, φέρε τη διαθήκη του Καίσαρα...
...για να δούμε με τι τρόπο θα μοιράσουμε τα κληροδοτήματα.
Εδώ θα σας βρω;
Ή εδώ ή στο Καπιτώλιο.
Είναι ασήμαντο ανθρωπάκι. Άξιος μόνο για θελήματα.
Του αξίζει να'ναι στην τριανδρία,
να μοιραστεί κι αυτός τον κόσμο;
Εσύ το θεώρησες πρέπον.
Και άκουσες τη γνώμη του πάνω στο ποιος πρέπει να θανατωθεί...
...κατά τη δημιουργία της μαύρης λίστας.
Οκτάβιε, έχω δει περισσότερες μέρες από εσένα.
Τον γεμίσαμε τιμές,
...για να γλιτώσουμε εμείς από τις συκοφαντίες.
Αλλά θα τις σηκώνει, όπως σηκώνει ο γάιδαρος χρυσάφι.
Θα γκρινιάξει και θα ιδρώνει, αλλά θα πηγαίνει όπου θέλουμε εμείς.
Όταν κουβαλήσει το χρυσάφι μας εκεί που πρέπει,
...τον ξεφορτώνουμε...
...σαν γάιδαρο ξεσαμάρωτο για να βόσκει στα λιβάδια.
Πάντως, είναι δοκιμασμένος και γενναίος στρατιώτης.
Όπως και τ'άλογό μου, Οκτάβιε και γι' αυτό...
...του παρέχω την κατάλληλη ποσότητα χόρτου.
Τώρα, Οκτάβιε, άκου τα σπουδαία.
Ο Βρούτος και ο Κάσσιος μαζεύουν στρατό.
Πρέπει ν'αντισταθούμε.
Γι'αυτό ας σφίξουμε τη συμμαχία μας.
Ας συσκεφτούμε,
ώστε να βρούμε τρόπο να πούμε στον κόσμο όσα δεν ξέρει...
...και πως θα αποτρέψουμε τον κίνδυνο.
Σύμφωνοι, γιατί έχουμε γύρω μας πολλούς εχθρούς.
Πολλοί που μας χαμογελούν, κρύβουν στην καρδιά τους μίσος.
Στάσου!
Το σύνθημα!
Στάσου!
Στάσου.
Τι συμβαίνει, Λουκίλλιε; Πλησιάζει ο Κάσσιος;
Κοντά είναι. Ήρθε και ο Πίνδαρος με χαιρετισμούς απ'τον κύριο του.
Οι χαιρετισμοί είναι ευπρόσδεκτοι.
Ο κύριός σου, Πίνδαρε, είτε λόγω προσωπικής αλλαγής...
...ή λόγω σφάλματος των αξιωματικών του...
...μου έδωσε το λόγο να εύχομαι να μην είχαν γίνει όσα έγιναν.
Αλλά αν είναι κοντά θα μου εξηγήσει ο ίδιος.
Δεν έχω αμφιβολία ότι ο κύριός μου θα εμφανιστεί,
...εφόσον υπήρξε ανέκαθεν ευγενικός και έντιμος.
Δεν αμφιβάλλω.
Κάτι άλλο, Λουκίλλιε. Εσένα πως σε δέχτηκε; Θα ήθελα να μάθω.
Με ευγένεια και σεβασμό, αλλά όχι με την οικειότητα...
...ούτε με τη φιλική συμπεριφορά που συνήθιζε παλιότερα.
Περιγράφεις έναν θερμό φίλο που αρχίζει να κρυώνει.
Όταν η αγάπη αρχίζει ν'αρρωσταίνει,
...ξεκινούν οι τυπικότητες.
Η απλή, γνήσια πίστη δεν ξέρει από τεχνάσματα.
Στάσου!
Ευγενικέ μου αδελφέ, με αδικείς.
Κρίνετέ με, ω Θεοί! Αδίκησα ποτέ εχθρό;
Κι, αν όχι, πώς είναι δυνατό να αδικήσω αδελφό;
Βρούτε, οι καλοί σου τρόποι κρύβουν το άδικο...
Κάσσιε, ησύχασε. Πες τα παράπονά σου πιο σιγά.
Σε ξέρω καλά.
Ας μη φιλονικούμε μπροστά στους δυο στρατούς μας...
...και ας δείχνουμε αγάπη μεταξύ μας.
Ότι μ'αδίκησες. Φαίνεται απ' αυτό. Καταδίκασες και στιγμάτισες...
...τον Λούκιο Πέλλα, ως δωροδοκηθέντα από τους Σαρδιανούς.
Όταν σου έγραψα, παίρνοντας το μέρος του, με αγνόησες.
Εσύ αδίκησες τον εαυτό σου, όταν μου έγραψες.
Σε τέτοιες ώρες, ας μην είμαστε αυστηροί για κάθε παράπτωμα.
Επέτρεψέ μου να σου πω, Κάσσιε, ότι κατηγορούν κι εσένα...
...ότι δεν έχεις τα χέρια σου καθαρά.
Ότι πουλάς αξιώματα για χρυσό σε ανάξιους ανθρώπους!
Ώστε δεν έχω καθαρά χέρια;
Τα λες αυτά επειδή ξέρεις ότι είσαι ο Βρούτος,
...αλλιώς, μα τους Θεούς, αυτοί σου οι λόγοι θα ήταν οι τελευταίοι!
Το όνομα του Κάσσιου εξευγενίζει αυτή τη διαφθορά,
...κι εμποδίζει την τιμωρία να σηκώσει το κεφάλι της.
Η τιμωρία!
Θυμάσαι τους Ειδούς του Μάρτη;
Δεν θανατώσαμε τον πιο σπουδαίο άνθρωπο για χάρη της δικαιοσύνης;
Ποιος αχρείος τον μαχαίρωσε με πρόσχημα τη δικαιοσύνη.
Σκοτώσαμε τον μεγαλύτερο άντρα αυτού του κόσμου γιατί προστάτευε κλέφτες.
Πρέπει τώρα εμείς μολύνουμε τα χέρια μας με δώρα εξευτελιστικά;
Θα πουλήσουμε τα μεγάλα μας αξιώματα για λιγοστά σκουπίδια...
τα οποία μπορεί να χωρέσει η παλάμη μας;
Προτιμώ να είμαι σκυλί, παρά τέτοιος Ρωμαίος!
Μην μ'ερεθίζεις, Βρούτε. Δε θα το υπομείνω.
Ξεχνάς τη θέση μου, περιορίζοντάς με.
Είμαι στρατιώτης πιο παλιός από σένα. Πιο ικανός να επιβάλω όρους.
Όχι, δεν είσαι, Κάσσιε.
- Είμαι. - Εγώ λέω ότι δεν είσαι.
Αν θέλεις το καλό σου, πάψε να μ'ερεθίζεις!
Φύλα την κεφαλή σου και μη με ερεθίζεις περισσότερο.
Φεύγα, ασήμαντε άνθρωπε.
Είναι δυνατόν;
Μήπως νομίζεις ότι θα υποχωρήσω στην παράφορη οργή σου;
Θαρρείς πως θα τρομάξω όταν με αγριοκοιτάζει ένας τρελός;
Ω, Θεοί, Θεοί. Πρέπει να το υπομείνω αυτό;
Όλα και παραπάνω. Δυσφόρησε ώσπου να σπάσει η καρδιά σου.
Πήγαινε στους δούλους σου να δείξεις τον θυμό σου!
Μήπως νομίζεις ότι θα υποχωρήσω;
Νομίζεις ότι θα προσέχω τις ιδιοτροπίες σου;
Μήπως θα πρέπει να συρθώ ταπεινά όταν είσαι βαρύθυμος;
Μα τους θεούς, θα το χωνεύεις το φαρμάκι της χολής σου...
...το οποίο θα σε τσακίσει, γιατί από σήμερα,
...θα σε μεταχειρίζομαι ως μέσο διασκέδασης και γέλιου όταν παραφέρεσαι.
Εκεί φτάσαμε;
Λες ότι είσαι καλύτερος στρατιώτης.
Απόδειξέ το. Δικαιολόγησέ μου το καύχημά σου.
Με χαρά παίρνω μαθήματα απ'τον καλύτερό μου.
Με αδικείς σε όλα, Βρούτε.
Είπα αρχαιότερος, όχι καλύτερος.
- Είπα καλύτερος; - Κι αν είπες, δεν με νοιάζει.
Όταν ζούσε ο Καίσαρας, δεν τολμούσε να μ'ερεθίζει έτσι.
Σιωπή, σιωπή! Δε θα τολμούσες να τον ερεθίσεις.
- Δε θα τολμούσα; - Όχι!
Δε θα τολμούσα να τον ερεθίσω;
Ποτέ δε θα τολμούσες.
Μη στηρίζεσαι στην αγάπη μου. Μπορεί να κάνω κάτι που να μετανιώσω.
Έγινε κιόλας κάτι που θα το μετανιώσεις.
Κάσσιε, δεν με τρομοκρατούν οι απειλές σου,
...εφόσον έχω ασπίδα μου την εντιμότητα...
...και κάτι τέτοια δεν μ'αγγίζουν.
Μου αρνήθηκες τα χρήματα που σου ζήτησα,
...καθώς δεν είναι του χαρακτήρα μου να συλλέγω με αθέμιτα μέσα.
Σου παράγγειλα για χρήματα για τις λεγεώνες μου και μου αρνήθηκες.
Έτσι φέρεται ο Κάσσιος;
- Δεν αρνήθηκα.! - Αρνήθηκες.
Δεν αρνήθηκα. Ήταν ανόητος αυτός που έφερε το μήνυμά μου.
Ο Βρούτος μου σπαράζει την καρδιά!
Ο φίλος δέχεται τα ελαττώματα του φίλου.
Αλλά ο Βρούτος τα διογκώνει.
Όχι, καθώς με αυτά με βλάπτεις.
- Δεν μ'αγαπάς. - Δεν αγαπώ τα ελαττώματά σου.
Ο φίλος δεν θα τα'βλεπε ως ελαττώματα.
Μονάχα ένας κόλακας δε θα τα'βλεπε...
...κι ας ήταν μεγάλα σαν τον Όλυμπο!
Ελάτε Αντώνιε και νεαρέ Οκτάβιε...
...και λάβετε εκδίκηση μόνο από τον Κάσσιο,
καθώς ο Κάσσιος σιχάθηκε τον κόσμο.
Είμαι μισημένος απ'αυτόν που αγαπώ, από τον αδελφό μου.
Επιπλήττεται σαν δούλος και τα σφάλματά του παρατηρούνται και καταγράφονται...
...σε σημειωματάριο, μαθαίνονται και αποστηθίζονται για να επιρριφθούν κατά πρόσωπο.
Θα μπορούσα, κλαίγοντας να βγάλω την ψυχή μου.
Εδώ είναι το μαχαίρι μου κι εδώ η καρδιά μου...
Αν είσαι Ρωμαίος, έλα πάρ'την,
Αφού λες ότι σου αρνήθηκα χρήματα, σου δίνω την καρδιά μου.
Χτύπα, όπως χτύπησες τον Καίσαρα.
Γιατί ξέρω ότι δεν τον μισούσες περισσότερο.
Ξέρω ότι τον αγαπούσες πιο πολύ απ'όσο έχεις αγαπήσει τον Κάσσιο.
Βάλ'το στη θήκη.
Οργίσου όσο θέλεις, έχεις την ελευθερία.
Κάνε ότι θέλεις και αυτό το όνειδος είναι συνέπεια της παραφοράς σου.
Έζησε ο Κάσσιος, για να γελάει μαζί του ο Βρούτος...
...όταν του ανάβει, το αίμα η στενοχώρια;
Όταν μίλησα είχα κι εγώ στενοχώρια.
Τ'ομολογείς αυτό;
- Δωσ'μου το χέρι σου. - Και την καρδιά μου, επίσης.
Ω, Βρούτε, δε μ'αγαπάς αρκετά ώστε να με ανέχεσαι...
...τον οξύθυμο χαρακτήρα, τον οποίο κληρονόμησα από τη μητέρα μου...
...και με κάνει να βγαίνω εκτός εαυτού.
Ναι, Κάσσιε.
Από'δω και πέρα, όταν σε ξαναπιάνει με τον Βρούτο...
...αυτός θα σκέφτεται πως μιλάει η μητέρα του Κάσσιου.
Λουκίλλιε, να ετοιμαστούν καταλύματα για τους στρατιώτες.
Κι ελάτε πάλι εδώ, μαζί με τον Μεσσάλα.
Λεύκιε, φέρε κρασί.
Δε φανταζόμουν πως θα θυμώνεις έτσι.
Ω, Κάσσιε, με πνίγει μεγάλη θλίψη.
Σε πνίγουν τυχαίες δυσκολίες, γιατί σταμάτησες να φιλοσοφείς.
Κανείς δεν αντέχει τη θλίψη πιο πολύ από μένα.
Η Πόρκια πέθανε.
Πέθανε;
Είναι νεκρή.
Πώς δεν με σκότωσες, όταν σ'εξόργισα τόσο πολύ;
Τι αβάσταχτος και θλιβερός χαμός!
Από τι πέθανε;
Η στεναχώρια που έλειπα και η λύπη για το γεγονός ότι ο νεαρός Οκτάβιος...
...και ο Μάρκος Αντώνιος απέκτησαν τόση δύναμη,
...της πήρανε τα λογικά.
Και κατά την απουσία των υπηρετών,
...κατάπιε αναμμένα κάρβουνα.
Και πέθανε απ'αυτό;
Ναι.
Ω, αθάνατοι θεοί!
Μη μου μιλάς για κείνην πια...
Με τούτο, πνίγω κάθε πικρό λόγο.
Με διψασμένη καρδιά θα πιω κι εγώ υπέρ σου.
Έλα, Λουκίλλιε.
Καλωσόρισες, καλέ Μεσσάλα.
Ας καθίσουμε πλάι στη λυχνία να συζητήσουμε γι' αυτά που χρειαζόμαστε.
- Πόρκια, χάθηκες... - Φτάνει πια.
Μεσάλα, έλαβα επιστολές που αναφέρουν...
...ότι ο Οκτάβιος και ο Αντώνιος έρχονται με μεγάλη δύναμη...
...και κατευθύνονται προς τους Φιλίππους.
Έλαβα κι εγώ γράμματα με τα ίδια νέα.
Αναφέρουν κάτι άλλο;
Ότι μέσω διαταγμάτων προγραφής,
...ο Οκτάβιος, ο Αντώνιος κι ο Λέπιδο, δολοφόνησαν εκατό συγκλητικούς.
Τα γράμματά μας δε συμφωνούν.
Τα δικά μου γράμματα, λένε για εβδομήντα.
Μαζί και ο Κικέρωνας.
- Ο Κικέρωνας - Ο Κικέρωνας είναι νεκρός,
...μέσω αυτού του διατάγματος προγραφής.
Δεν πήρες γράμμα απ'τη γυναίκα σου, κύριε;
Όχι, Μεσσάλα.
Ούτε στα γράμματα που έλαβες σου γράφουνε γι'αυτήν;
Τίποτα, Μεσσάλα.
Στη δουλειά μας τώρα.
Να πάμε στους Φιλίππους;
- Δε μου φαίνεται καλό. - Ποιος ο λόγος;
Είναι καλύτερο να μας βρει ο εχθρός.
Έτσι θα κουραστεί και θα φθαρεί ο στρατός του...
...ενώ εμείς, θα περιμένουμε και θα'μαστε γεμάτοι ζωή.
Τα καλά επιχειρήματα, κάνουν τόπο στα καλύτερα.
Οι πληθυσμοί από'δω ως τους Φιλίππους,
...παριστάνουν τους καλούς.
Άκουσέ με, αδελφέ μου...
Παρακαλώ.
Επίσης, πήραμε απ'τους φίλους μας όσα μπορούσαν να δώσουν.
Οι λεγεώνες μας είναι έτοιμες και ο σκοπός μας έχει ωριμάσει.
Ο εχθρός δυναμώνει, ενώ εμείς που είμαστε στην ακμή, αδυνατίζουμε
Υπάρχει και στα έργα του ανθρώπου μια παλίρροια...
Ο ωφελούμενος από αυτήν ευτυχεί.
Αν του ξεφύγουν τα νερά πέφτει σε ξέρες και σε δυστυχίες.
Γεμάτη θάλασσα τώρα, το σκάφος μας σηκώνει.
Αν δεν ακολουθήσουμε το ρεύμα, θα χαθούμε.
Τότε, ας γίνει το θέλημά σου...
...κι ας τους συναντήσουμε στους Φιλίππους.
Έχουμε να πούμε τίποτ'άλλο;
Τελειώσαμε.
Καληνύχτα.
Αύριο θα ξεκινήσουμε νωρίς.
Λεύκιε, φέρε μου το χιτώνα μου!
- Καληνύχτα Λουκίλλιε. - Καληνύχτα άρχοντά μου.
Αντίο, καλέ μου Μεσσάλα.
Καληνύχτα, Βρούτε.
Γενναίε μου Κάσσιε, καλή σου νύχτα.
Ω, αγαπητέ μου αδελφέ.
Τούτη η νύχτα ξεκίνησε άσχημα.
Είθε αυτή η διχόνια να μη διασπάσει τις ψυχές μας.
Τι λες, Βρούτε.
Όλα καλά.
Καληνύχτα, άρχοντά μου.
Καληνύχτα, καλέ μου αδελφέ.
- Πού είναι το όργανό σου; - Στη σκηνή κύριε.
Φαίνεσαι νυσταγμένος.
Δεν σε κατηγορώ, καημένε μου. Έχεις ξαγρυπνήσει.
Πες στο Κλαύδιο και σε άλλους...
...να κοιμηθούν σε στρώματα έξω από τη σκηνή μου.
Βάρρων! Κλαύδιε!
Λεύκιε, εδώ ήταν το βιβλίο που έψαχναν να βρω.
Το έβαλα στην τσέπη του χιτώνα μου.
Ήμουν βέβαιος, κύριε, ότι δεν το'δωσες σ'εμένα.
Κάνε υπομονή μαζί μου είμαι ξεχασιάρης.
Μπορείς να κρατηθείς ξύπνιος...
...και να μου παίξεις λίγη μουσική;
Και βέβαια, κύριέ μου, αν σ'ευχαριστεί.
Ξέρω ότι σε κουράζω, αλλά είσαι πολύ πρόθυμος.
Είναι καθήκον μου, κύριε.
Δεν θέλω να σε υποχρεώνω,
...γιατί το νεαρό αίμα θέλει ξεκούραση.
Έχω ήδη κοιμηθεί, κύριε.
Σύντομα θα ξαναπάς για ύπνο.
Δε θα σε κρατήσω πολύ.
Αν ζήσω, θα'μαι καλός μαζί σου.
Τώρα, ω τώρα!
Χρειάζεται να αποχωρίσει.
Η χαρά πέταξε και δε μπορεί να επιστρέψει.
Κι αν η αναχώρηση...
...αποτελέσει αδίκημα.
Είναι αυτή
Νυσταλέος σκοπός!
...που έτσι αδικεί.
Ω, δολοφόνε ύπνε,
Βάζεις το μολυβένιο σου ραβδί στον ακόλουθό μου, που παίζει μουσική.
Δε θα σου κάνω τόσο κακό και να σε ξυπνήσω.
Καλό μου παιδί, καλή σου νύχτα.
Για να δω. Δεν γύρισα το φύλλο εκεί που διάβαζα;
Εδώ είμαι, νομίζω.
Πόσο φτωχό είναι τούτο το κερί...
Ποιος έρχεται;
Τα κουρασμένα μου μάτια, πλάθουν το απαίσιο τούτο θέαμα.
Τις ει;
Είσαι θεός, ή άγγελος, ή μήπως διάβολος...
...και μου παγώνει το αίμα;
Μίλησέ μου ποιος είσαι;
Ο κακός σου δαίμονας, Βρούτε.
Τι θέλεις;
Να σου πω πως θα με δεις στους Φιλίππους.
Ώστε θα σε ξαναδώ...
Στους Φιλίππους.
Βέβαια.
Στους Φιλίππους, λοιπόν!
Τώρα που πήρα θάρρος, εσύ εξαφανίζεσαι.
Άθλιο πνεύμα! Τώρα ήθελα να μιλήσουμε κι άλλο.
Λεύκιε, ξύπνα!
Κύριέ μου!
Μήπως ονειρευόσουν κι άρχισες τις φωνές;
Δεν κατάλαβα ότι φώναξα.
Ναι, φώναξες. Είδες τίποτα;
Τίποτα, κύριε.
Βάρρωνα! Κλαύδιε! Ξυπνήστε, κύριοι!
- Κύριέ μου. - Κύριέ μου.
Γιατί φωνάζατε στον ύπνο σας;
Φωνάζαμε, άρχοντά μου;
Ναι. Είδατε τίποτα;
- Εγώ δεν είδα. - Ούτε εγώ, κύριέ μου.
Πείτε στον αδελφό μου Κάσσιο...
...να ξεκινήσει με τα στρατεύματά του κι εμείς θ'ακολουθούμε.
Στις διαταγές σου.
Ευγενικέ Βρούτε, οι Θεοί είναι ευνοϊκοί σήμερα...
...είθε να φτάσουμε μ'αγάπη και ειρήνη, ως τα βαθιά γεράματα.
Αλλά επειδή οι τύχες είναι αβέβαιες,
σκεφτόμαστε το χειρότερο.
Αν χάσουμε τη μάχη, είναι η τελευταία φορά...
...που μιλάμε μαζί.
Εσύ τι θα κάνεις;
Μην φανταστείς πως θα σύρουν με αλυσίδες τον Βρούτο στη Ρώμη.
Είναι πολύ έξυπνος για κάτι τέτοιο.
Όμως αυτή η μέρα, θα τελειώσει το έργο που άρχισε ο Μάρτης.
Αν θα ξαναβρεθούμε, δεν ξέρω.
Γι'αυτό ας αποχαιρετιστούμε.
Αντίο για πάντα και για πάντα, Κάσσιε.
Αν ξανασμίξουμε, Κάσσιε, θα χαμογελούμε...
Αν όχι, ήταν σωστός ο αποχαιρετισμός.
Αντίο για πάντα και για πάντα, Βρούτε.
Αν ξανασμίξουμε, σίγουρα θα χαμογελάμε.
Είναι αλήθεια ότι σωστά αποχαιρετιστήκαμε.
Εμπρός λοιπόν, ξεκίνα.
Αν ήτανε να ξέρουμε το τέλος αυτής της μέρας.
Θα το μάθουμε, όμως, μονάχα σαν τελειώσει.
- Μεσσάλα. - Τι λέει ο στρατηγός μου;
Μεσσάλα, έχω γενέθλια. Μια τέτοια μέρα γεννήθηκε ο Κάσσιος.
Δώσε μου το χέρι σου Μεσσάλα.
Γίνε μάρτυρας μου, ότι όπως ο Πομπήιος, παρά τη θέλησή μου...
...στηρίζω σε μια μάχη, όλες μας τις ελευθερίες.
Φύγε πιο μακριά, κύριέ μου!
Αυτός ο λόφος δεν είναι μακριά.
Κοίτα, Τιτίνιε,
...είναι δικές μου εκείνες οι σκηνές που καίγονται;
Είναι, κύριέ μου.
Τιτίνιε, αν μ'αγαπάς, πάρε το άλογό μου...
...και πήγαινε όσο πιο γρήγορα...
...προς εκείνο το στράτευμα και επέστρεψε...
...για να καταλάβω αν είναι φιλικό ή εχθρικό.
Θα γυρίσω πίσω σαν αστραπή!
Πίνδαρε, ανέβα πιο ψηλά στον λόφο.
Δεν βλέπουν καλά τα μάτια μου.
Πρόσεχε τον Τιτίνιο και πες μου τι βλέπεις απ'τη μάχη.
Σαν σήμερα ανάπνευσα για πρώτη φορά.
Ήρθε το πλήρωμα του χρόνου.
Εκεί που άρχισα, τελειώνω. Ο καιρός έγραψε κύκλο.
Η ζωή μου συμπλήρωσε το δρόμο της.
- Ω, άρχοντά μου! - Τι βλέπεις;
Ω, άρχοντα μου!
Τον Τιτίνιο τον έχουν ζώσει καβαλάρηδες από παντού!
Αλλά αυτός τρέχει!
Σχεδόν τον έφτασαν!
Τώρα, Τιτίνιε! Τώρα!
Τον πιάσανε.
Έλα, μην κοιτάζεις άλλο.
Πόσο δειλός είμαι, για να ζήσω...
...και να δω να πιάνουν τον πιο καλό μου φίλο!
Έλα κοντά.
Στην Παρθία που σ'έπιασα αιχμάλωτο, σου χάρισα τη ζωή...
...και σε όρκισα,
...να κάνεις ό,τι σε προστάζω.
Κράτα τον όρκο σου.
Σ'ελευθερώνω.
Πάρε τούτο το σπαθί που πέρασε του Καίσαρα τα σωθικά...
...και βάλ'το σε τούτο'δω το στήθος.
Μην απαντήσεις. Χτύπα.
Χτύπα με το σπαθί!
Έλα, κράτα τον όρκο σου!
Πού είναι;
Είναι ασφαλής, Οκτάβιε.
Στο λόγο μου, κανείς εχθρός δεν θ'αγγίξει τον ευγενή Βρούτο.
Ελάτε φ΄λοι μου.
Ελάτε, δύστυχοι φίλοι, όσοι απομείνατε, καθίστε σ'αυτό τον βράχο.
Ιούλιε Καίσαρα, είσαι ακόμα παντοδύναμος!
Το πνεύμα σου ελεύθερο γυρίζει και στρέφει τα σπαθιά μας...
...ενάντια στα ίδια μας τα σπλάχνα.
Άκουσέ με, Κλείτε.
Εγώ, κύριέ μου!
Ούτε για ολόκληρο τον κόσμο!
- Σιώπησε, ούτε λέξη. - Καλύτερα ν'αυτοκτονήσω εγώ!
Έλα κοντά, καλέ μου Βολούμνιε...
Τι διατάζει ο στρατηγός μου;
Το φάντασμα του Καίσαρα εμφανίστηκε ενώπιόν μου...
...δυο φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Στις Σάρδεις κι άλλη μια στους Φιλίππους.
Έφτασε η ώρα μου.
Όχι, κύριέ μου.
Έτσι είναι, Βολούμνιε.
Βλέπεις πως πάνε τα πράγματα;
Οι εχθροί μας, μας έχουν στριμώξει στο γκρεμό.
Πιο αντρίκιο είναι να πέσουμε μονάχοι, παρά να μας σπρώξουν.
Εμείς πήγαμε μαζί στο σχολείο.
Σε παρακαλώ, στην παλιά μας φιλία. Κράτησε το σπαθί μου,
...ώστε να πέσω πάνω του.
Δεν μπορεί να το κάνει ένας φίλος.
Φύγε, κύριε. Τρέξε!
Έχε γεια. Κι εσύ, κι εσύ Βολούμνιε.
Συμπολίτες μου, η καρδιά μου χαίρεται...
...που είχα φίλους πιστούς σ'όλη μου τη ζωή.
Αυτή η μέρα της ήττας, θα δοξαστώ πιο πολύ απ'ότι ο Αντώνιος κι Οκτάβιος...
...με την άτιμη τους νίκη.
Αντίο σας λοιπόν.
Του Βρούτου η γλώσσα τελειώνει την ιστορία της ζωής του.
Το πέπλο της νύχτας καλύπτει τα μάτια μου. Το κορμί μου γυρεύει ανάπαυση.
...γι' αυτή την ώρα υπέστησαν τόσους πόνους.
Σε παρακαλώ, Στράτωνα, μείνε με τον κύριό σου.
Είσαι άνθρωπος πιστός...
...υπήρξες τίμιος σε όλη σου τη ζωή.
Κράτησε το σπαθί μου και γύρνα το πρόσωπό σου...
...για να πέσω πάνω του.
Θα το κάνεις, Στράτωνα;
Δώσε μου πρώτα το χέρι σου.
Αντίο, άρχοντά μου.
Αντίο, καλέ μου Στράτωνα.
Καίσαρα, μπορείς να ησυχάσεις...
Εσένα δεν σε σκότωσα με τόση προθυμία.
Θα του φερθούμε με σεβασμό...
...και όλες τις επικήδειες τελετές.
Το λείψανό του θα μείνει στη σκηνή μου απόψε, όπως του κάθε πολεμιστή...
...που λαμβάνει τιμές.
Ήταν ο ευγενικότερος Ρωμαίος απ'όλους αυτούς.
Οι άλλοι συνωμότες φθονούσαν τον μεγάλο Καίσαρα...
Αυτός πήγε μαζί τους,
...μόνο για το καλό του τόπου.
Η ζωή του ήταν γεμάτη ευγένεια...
...και τα στοιχεία του τόσο αρμονικά...
...ώστε η φύση να μπορούσε να πει γι'αυτόν, σ'όλον τον κόσμο...
"Τούτος ήταν άντρας!"
Εξαγωγή Υποτίτλων από TVRip: gaurakos Επιμέλεια & Προσθήκες: tsantilas